ส่วนใหญ่ การเพาะเห็ดฟางในตะกร้าแบบทั่วไปที่ทำได้ง่าย ใช้พื้นที่และต้นทุนน้อย ขั้นตอนไม่ยุ่งยาก สามารถทำได้เอง ไม่ต้องมีโรงเรือนก็ทำได้ ในภาคครัวเรือน อาจจะทำไว้สำหรับบริโภคกันเอง หรือทำไว้จำหน่ายเพื่อเป็นรายได้เสริม เพราะดอกเห็ดสามารถทยอยออกได้เรื่อยๆ จนกว่าจะหมดเชื้อ เป็นการลดรายจ่ายด้านอาหารในภาคครัวเรือนได้ดีทีเดียว

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

ต้นทุนการเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

แนะนำให้ทำเป็นกิจกรรมเสริมเพื่อพักผ่อนหย่อนใจ โดยใช้วัสดุที่เหลือใช้จากไร่นาที่มี เพราะสามารถนำมาใช้ได้เกือบทั้งสิ้น เช่นเดียวกับการเพาะเห็ดฟางแบบอื่นๆ แต่ที่พิเศษไปกว่านั้นคือ สามารถนำก้อนเชื้อเห็ดที่เก็บดอกหมดแล้วมาใช้ได้ ทั้งเห็ดฟาง เห็ดขอนขาว เห็ดนางฟ้า และเห็ดนางรม และสามารถเพาะเห็ดแบบผสมผสานหลายชนิดพร้อมกันในตะกร้าเดียวกันก็ได้ โดยวิธีการไม่ยุ่งยาก ดูรายละเอียดของการเพาะเห็ดจากที่นี่ได้ อ่านจบ ทำได้แน่นอน

ซึ่งการลงทุนเพาะเห็ดฟางในตะกร้า หรือเห็ดฟางแบบกองเตี้ย (กรณีไม่มีตะกร้า) ก็ลงทุนไม่มาก 50-100 บาท ก็สามารถเริ่มการเพาะเห็ดฟางได้แล้ว ส่วนใหญ่ใช้วัสดุที่มีต้นทุนดังนี้

  • ตะกร้า 1 ใบ 20-50 บาท ขึ้นอยู่กับขนาด
  • หัวเชื้อเห็ดฟาง 15-20 บาท โดยหัวเชื้อ 1 ห่อ เมื่อแกะแล้วสามารถทำได้ 2 ตะกร้าใบใหญ่
  • ฟาง หรือ ผักตบชวา เศษหญ้าแห้ง แกลบ ขี่เลื่อย ที่สามารถหาได้ทั่วไป

ADVERTISEMENT

เทคนิคการเพาะเห็ดฟางในตะกร้า ให้ผลผลิตดี ได้ราคา

สำหรับวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับการเพาะเห็ดก็หาได้ง่ายทั่วไป ประกอบด้วยตะกร้าพลาสติค ขนาด 12-14 นิ้ว มีตาห่างประมาณ 2×2 เชื้อเห็ดฟางที่พร้อมเพาะ หรือก้อนเชื้อเห็ดเก่า ปุ๋ยหมัก หรือผักตบชวาหั่นสด ท่อนไม้ สำหรับรองก้นตะกร้า โครงไม้ไผ่แบบสุ่ม และผ้าพลาสติคคลุมสุ่ม แต่หากไม่มีอุปกรณ์ครบ ใช้เพียงตะกร้า เชื้อเห็ดฟาง และฟางแห้งก็ทำได้เหมือนกัน เพียงแต่ผลผลิตอาจไม่ได้ดั่งใจ เพราะความสมบูรณ์ของดอกเห็ดขึ้นอยู่กับอาหารและแสง

ขั้นตอนการทำ และวิธีการเพาะเชื้อเห็ดนั้นไม่ยาก ก่อนอื่นให้นำฟางแห้งไปแช่น้ำทิ้งไว้ก่อน 1 คืน แล้วค่อยกลับมาทำดังนี้

  1. นำฟางชุ่มน้ำใส่ลงในตะกร้า หนาประมาณ 3 นิ้ว
  2. โรยปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอกป่น หรือเศษผักตบชวาหั่นชิ้นเล็กเกลี่ยให้เสมอกัน หนาประมาณ 1 นิ้ว
  3. ถ้ามีขี้เลื่อย แกลบ ให้โรยกองไว้ตรงกลาง เว้นพื้นที่ตรงขอบไว้เล็กน้อย
  4. บริเวณขอบๆ โรยหัวเชื้อเห็ดให้เต็มเป็นวงกลม แล้วปิดทับทั้งหมดด้วยฟางบางๆ
  5. ทำซ้ำขั้นตอนแรกถึงขั้นตอนสุดท้ายอีกที

ใส่วัสดุจนเต็มตะกร้า จะได้ประมาณ 3-4 ชั้นต่อ 1 ตะกร้า
ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับความสูงของตะกร้า

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

ทบทวนวิธีทำ 4 ขั้นตอนอีกครั้ง อย่าลืม นำฟางไปแช่น้ำก่อน 1 คืน แล้วค่อยนำฟางเปียกน้ำอัดลงในตะกร้าให้หนาประมาณ 3 นิ้ว ตรงกลางกอง ให้ใส่ปุ๋ยหมักป่น เศษผักตบชวาหั่นชิ้นเล็ก ขี้เลื่อย หรือปุ๋ยคอกผสมแกลบประมาณ 1-2 กำมือ ส่วนตรงรอบๆ ใส่ก้อนเชื้อเห็ดเก่าจากถุง โดยขยี้ให้แตกเป็นก้อนเล็กๆ โรยรอบๆ เป็นวงกลม (เพื่อให้ดอกเห็ดออกด้านข้างตะกร้า จะได้เก็บได้ง่าย) ปิดทับด้วยฟางเปียกอีกที รวมความหนาประมาณ 4 นิ้ว ทำซ้ำแบบนี้ให้เต็มตะกร้า อัดให้แน่นๆ แต่ไม่ต้องแน่นมากเกินไป

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

ถ้าวัสดุเปียกน้ำหรือมีความชื้นพอ ไม่ต้องรดน้ำ แต่ถ้ารู้สึกว่าแห้งไป รดน้ำซ้ำอีกรอบได้ แล้วนำตะกร้าไปวางไว้ในที่ร่มใช้สุ่มครอบตะกร้า แล้วปิดคลุมด้วยวัสดุทึบแสง อย่างผ่าใบ กระสอบ หรือแผ่นพลาสติก เพื่อควบคุมความชื้นให้ตะกร้าเห็ด ถ้ามีโรงเรือนให้วางในโรงเรือน ทิ้งไว้ 4-5 วัน ค่อยมาเปิดดู ถ้ารู้สึกร้อนมาก ให้พรมน้ำซ้ำ แต่ไม่ต้องเยอะ เปิดผ้าใบ กระสอบหรือแผ่นพลาสติก ให้เชื้อเห็ดรับอากาศ 1-2 ชม. แล้วปิด (ห้ามโดนแสงแดด) ทิ้งไว้อีก 4-5 วัน ก็จะได้ดอกเห็ดพร้อมเก็บ  หรือดู เทคนิคการเพาะเห็ดฟางสู้แล้ง เพิ่มเติม

ทำอย่างไรให้ได้ดอกเห็ดฟางสวย คุณภาพดี

ต้องเตรียมการตั้งแต่การคัดเลือกเชื้อเห็ดฟาง การเลือกเชื้อเห็ดที่ดี ควรเลือกที่มีเส้นใยเต็มถุง มีสีขาวนวล ไม่อ่อนหรือแก่เกินไป ไม่มีการปนเปื้อนของเชื้อรา ดมดูจะมีกลิ่นหอมของเห็ดฟาง ส่วนพื้นที่เพาะเห็ดต้องเป็นบริเวณที่ไม่มียาฆ่าแมลง น้ำไม่ท่วมขัง มีการระบายน้ำได้ดี

ที่สำคัญ ต้องมีอาหารเสริมให้เชื้อเห็ด เช่น ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก แกลบ หรือต้นผักตบชวาสดสับเป็นชิ้นเล็ก ที่ล้างสะอาดแล้ว — แนะนำหัวข้อ การทำปุ๋ยหมัก ที่ด้านล่าง —

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

การดูแลให้เห็ดออกดอกได้เร็ว หลังทำการเพาะในตะกร้าแล้ว

ทำได้ไม่ยาก หลังจากบรรจุวัสดุเพาะเห็ดเรียบร้อยแล้ว ให้นำตะกร้าเห็ดที่ได้ไปวางไว้ตามร่มไม้ชายคา เอาท่อนไม้วางรองด้านล่างกันปลวก โดยการเพาะ 1 ตะกร้า ควรใช้ตะกร้า 4 ใบ วางด้านล่าง 3 ใบ ซ้อนด้านบน 1 ใบ ใช้สุ่มครอบ คลุมด้วยแผ่นพลาสติก เมื่อครบ 4-5 วัน ให้เปิดพลาสติคคลุมตอนเช้า หรือตอนเย็น (ช่วงที่ไม่ค่อยมีแสงแดด) เพื่อให้เชื้อเห็ดรับอากาศ เปิดทิ้งไว้ประมาณ 1-2 ชั่วโมง แล้วปิดไว้ตามเดิม

ทิ้งไว้ประมาณวันที่ 9-12 ของการเพาะเห็ด จะสังเกตุว่าดอกเห็ดฟางจะออกดอก สามารถเก็บไปประกอบอาหารได้เลย ถ้ายังเล็กอยู่ก็ปิดทิ้งไว้อีกประมาณ 4-5 ชม. ค่อยมาเปิดดูอีกรอบ ถ้าทำจำนวนมากหลายสุ่ม จะเหลือจำหน่ายเป็นรายได้เสริมได้ด้วย โดยดอกเห็ดฟางในตะกร้าสามารถเก็บได้เรื่อยๆ จนหมดรุ่น (เก็บได้ประมาณ 2 รอบ) หลังจากรอบแรกแล้ว สามารถเปิดพลาสติกรดน้ำให้เปียกชุ่ม ปิดทิ้งไว้รอเก็บเอารุ่นที่ 2 ได้อีก พอดอกเห็ดหมด สามารถนำวัสดุที่เหลือนำไปเป็นปุ๋ยหมัก ใส่แปลงผัก หรือใส่แปลงนาได้อย่างดี หลังจากนั้นล้างตะกร้าให้สะอาด ตากแดดทิ้งไว้ประมาณ 1-2 แดด นำมาเพาะเห็ดรุ่นต่อไปได้ หากไม่ทำความสะอาดเชื่อโรคและเชื่อเห็ดราอื่นๆ อาจมีการเกิดแทนที่เชื้อเห็ดฟางได้

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

เทคนิคน่ารู้เกี่ยวกับการเพาะเห็ดฟาง : วัสดุที่เหลือจากการเพาะเห็ด หากไม่นำไปทำปุ๋ย ก็สามารถนำมาเป็นอาหารเสริมให้กับเชื้อเห็ดได้เรื่อยๆ โดยการผสมปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอกในอัตรา 1 ต่อ 1 ลดต้นทุนการใช้ปุ๋ยเพื่อเป็นอาหารเสริมสำหรับเห็ดฟางได้ 50%

ศัตรูของเห็ดฟางตะกร้า และการแก้ไขปัญหา

ส่วนใหญ่แล้วมักจะเป็นพวกแมลงต่างๆ มด ปลวก ไรเห็ด วิธีการแก้ไขส่วนใหญ่ที่ใช้คือใช้สารเคมีพวกเซฟวินโรยรอบๆ กอง ถ้าไม่จำเป็นไม่แนะนำให้ใช้เลย เนื่องจากเซฟวิน หรือชื่อสามัญคือ คาร์บาริล เป็นสารเคมีกำจัดแมลงจำพวก เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลมวนข้าว เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว หนอนกินใบ เพลี้ยไฟ ทางแก้ที่ดีที่สุดคือ ย้ายที่เพาะ โดยนำตะกร้าเพาะไปวางไว้ในที่อื่น และปิดคลุมด้วยวัสดุทับแสงให้มิดชิดกว่าเดิม

แต่หากจำเป็นต้องใช้จริงๆ อัตราที่แนะนำให้ใช้คือ สารออกฤทธิ์ 0.75 = เซวิน 0.88 ลิตร/เฮกตาร์ ใช้ผสมร่วมกับสารอื่น เช่นยาฆ่าแมลง หรือและสารกำจัดโรคพืชอื่นๆ เซวินมีรูปสารเป็นรูปผงละลายน้ำ มีคุณสมบัติออกฤทธิ์ถูกตัวตาย และกินตาย มีฤทธิ์ตกค้างระยะยาว อาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคได้ ควรระมัดระวัง หากทำเป็นอุตสาหกรรม อาจใช้โดยผู้เชี่ยวชาญ

มด ศัตรูของเห็ดฟางตะกร้า
เพลี้ยจักจั่นสีเขียว ศัตรูของเห็ดฟางตะกร้า

การป้องกันด้วยวิธีอื่นๆ ทำได้โดยฉีดพ่นกองเพาะด้วยยาฉุน และเนื่องจากดอกเห็ดจะดูดซึมน้ำและความชื้นโดยรอบ การมีสารเคมีเจือปน จะทำให้ดอกเห็ดรับสารเคมีเข้าไปด้วยเต็มๆ แต่หากฉีดพ่นก่อนดอกเห็ดจะงอก เชื้อเห็ดจะตายก่อน

เพาะเห็ดฟาง แต่ได้เห็ดอื่น เห็ดคู่แข่ง ทำให้คุณภาพลดลง

นอกจากแมลงที่เป็นศัตรูของเห็ดฟางแล้ว ศัตรูอีกอย่างคือเห็ดคู่แข่ง เป็นเห็ดที่เราไม่ได้เพาะแต่ดันขึ้นมาด้วย หรือเชื้อโรคอื่นๆ ที่เป็นศัตรูของเห็ดฟาง เช่น พวกเห็ดรา หรือราชนิดต่างๆ วิธีแก้คือ ฟางที่เป็นวัสดุหลักไม่ควรให้ถูกฝนก่อนการนำมาเพาะ และควรใช้ฟางใหม่จะดีที่สุด และถ้ามีราขึ้นให้หยิบฟางขยุ้มนั้นทิ้งไปเลย ทิ้งให้ไกลกองเพาะยิ่งดี

เห็ดรา ในแปลงเพาะเห็ดฟาง

เทคนิคการเลือกซื้อเห็ดมารับประทาน

เห็ดถือเป็นอาหารของคนไทยมาหลายยุค ทั้งเห็นที่ขึ้นเองตามธรรมชาติ และเห็ดที่ลงมือปลูกเลียนแบบธรรมชาติ หรือเห็ดที่ต้องนำเข้ามาจากต่างประเทศ เห็ดที่เห็นในท้องตลาดทั่วไป

นอกจากจะเป็นเห็ดพื้นบ้านอย่าง เห็ดฟาง เห็ดหอม แล้ว ก็ยังมี Button Mushroom ซึ่งเป็นทรงกลมดูคล้ายกระดุมสมชื่อ และ Flat Mushroom ที่ดูเหมือนเป็นร่มคันใหญ่ๆ มีกลิ่นรสคล้ายกัน แต่จะเข้มข้นกว่า และราคาก็แพงกว่าด้วย บทแถมท้ายนี้จะมาแนะนำเทคนิคการเลือกซื้อเห็ดมารับประทาน เลือกอย่างไร ปลอดภัย และได้ของดีมีคุณภาพ

การเลือกซื้อและเก็บเห็ดนั้นก็จะคล้ายๆ กันส่วนมาก คือต้องดูที่ความแน่นของเนื้อ ดอก และสีของเห็ด การจัดเก็บเห็ดที่ดีที่สุดคือการเก็บไว้บนชั้นวางผัก โดยบรรจุใส่ถุงกระดาษเหมือนกับมันฝรั่ง เพื่อให้การถ่ายเทความชื้นเป็นไปอย่างง่ายๆ และไม่ทำให้เห็ดนิ่มเกินไป ก่อนการนำมาปรุงเป็นอาหารก็ต้องมีการทำความสะอาด ตัดแต่งกันเล็กน้อย การล้างเห็ดในน้ำ จะทำให้เห็ดดูดซับน้ำเข้าไปในเนื้อเห็ด เมื่อนำไปผัดจะทำให้เห็ดคายน้ำออกมามาก และเสียรสชาติได้ โดยรสชาติจะจืดลงกว่าเดิม

การทำความสะอาดเห็ด จะต้องพิถีพิถัน คือการใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดทำความสะอาดสิ่งสกปรกออกไปก็เพียงพอแล้วสำหรับเห็ดทั่วไป เห็ดประเภท Flat Mushroom ที่มีลักษณะดอกใหญ่นั้น ถ้าผิวเห็ดมีสีออกน้ำตาลหรือรอยดำด่างเพราะเก็บไว้นาน ก็เพียงแค่ใช้มือแกะออก หรือปอกผิวออกมาได้ง่ายๆ แค่นั้นก็เพียงพอสำหรับวิธีการทำความสะอาดเห็ดแล้ว

เห็ด Porcini การเพาะเห็ดฟางตะกร้า

เห็ดที่ราคาแพงอีกหลายชนิด ที่เห็นตามตำราอาหารฝรั่ง แต่ไม่ค่อยได้พบเห็นตามตลาดในห้างดังทั่วไปในบ้านเรา

เช่น Ceps เป็นเห็ดหรูหราราคาแพงที่มีชื่อเสียงในเมนูอาหารอิตาเลียนว่า Porcini

 

หรือจะเป็นเห็ด Chanterelles เป็นเห็ดสีเหลืองรูปร่างคล้ายทรัมเป็ด

ในบางครั้งเชพเองจะนำเห็ดเหล่านี้มาปรุงรวมเข้าด้วยกัน เพื่อใช้ประกอบตกแต่ง เพิ่มความหรูหราให้กับอาหารจานรวมว่า Wild Mushroom

เห็ดนั้นเป็นสิ่งที่ธรรมชาติสรรสร้างมาให้ มีลักษณะแปลกตาและสวยงาม แล้วยังแถมคุณประโยชน์นานับประการ ดีต่อสุขภาพทั้งในแง่ของสารอาหารและระบบย่อยอาหาร รู้อย่างนี้แล้ว ไม่ลองหันมารับประทานเห็ดดูบ้าง เพื่อสุขภาพที่ดีแถมมาด้วย ปัจจุบันนี้มีเห็ดที่มีการเพาะปลูกแบบเกษตรอินทรีย์อยู่มากมาย ไม่มีสารพิษตกค้าง มีจำหน่ายตามท้องตลาดทั่วไปที่เข้าถึงได้ง่าย ลองหันมารับประทานเห็ดดูในบางมื้ออาหาร อาจสร้างความแปลกใหม่ให้กับมื้อโปรดของครอบครัวไม่มากก็น้อย

แต่หากไม่อยากไปซื้อหาเห็ดตามท้องตลาด ก็ทดลอง วิธีการเพาะเห็ดฟางในตะกร้า ได้เองเลยจากความรู้ในบทความนี้ หวังว่าท่านคงจะได้เห็ดมารับประทานสมดังใจนึกอย่างแน่นอน

แนะนำเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้