เริ่มแนวคิดนี้จากบทความของคุณคมจากฟอรั่มเกษตรพอเพียงเมื่อหลายปีก่อน ได้แนะนำ เทคนิคการขยายพันธุ์กล้วยด้วยวิธีการผ่าหน่อ นี้สำหรับทำเป็นกล้ากล้วย ในกรณีที่มีหน่อไม่เพียงพอกับความต้องการ หรือจากกล้วยที่ตัดเครือแล้ว ซึ่งมักตัดต้นแล้วไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์ใดๆ อีก จะทิ้งก็น่าเสียดาย

เทคนิคการขยายพันธุ์กล้วยด้วยวิธีการผ่าหน่อ

หน่อกล้วยเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นหน่อจากต้นอ่อนต้นแก่ หรือต้นที่ตัดเครือแล้ว สามารถนำมาขยายพันธุ์กล้วยได้ทั้งหมด แถมยังได้เป็นต้นกล้าอีกหลายต้น เรียกว่าเป็นเทคนิคการขยายพันธุ์กล้วยที่คุ้มค่าเลยทีเดียว

โดยปกติ การปลูกกล้วยแบบทั่วไปนั้น จะขุดหน่อที่เป็นต้นอ่อน หรือต้นที่ยังไม่ตัดเครือแล้วเท่านั้น ถึงจะเอามาปลูกใหม่ และจะปลูกได้แค่ต้นเดียว ใช้เวลานานหลายเดือนกว่ากล้วยจะแตกหน่อออกมาเพิ่มในขณะที่ต้นหลักยังโตไม่เต็มที่ดีนัก (ยกเว้นวิธีการปลูกกล้วยกลับหัว อาจจะได้หน่อกล้วยออกมามากกว่า 1 หน่อจากต้นหลัก)

การปลูกกล้วยกลับหัว มีความน่าจะเป็นที่จะทำให้กล้วยแทงหน่อออกมาในปริมาณมากกว่าหนึ่งต้น

เทคนิคการขยายพันธุ์กล้วยด้วยวิธีการผ่าหน่อ แบบนี้สามารถทำได้ง่าย ต้นทุนต่ำ และได้ปริมาณกล้ากล้วยเพิ่มจากเดิมหลายเท่า จากการทดลองทำดู ได้อัตราการงอกกว่า 99% หากหน่อไม่เล็กเกินไปและเหง้ากล้วยยังสมบูรณ์ ส่วน 1% ที่เหลือคือหน่อที่มีระยะเวลาการงอกนานกว่าหน่อที่ใหญ่กว่า วิธีการทำก็ไม่ยาก ลองมาดูวิธีการเลยดังนี้

เทคนิคการขยายพันธุ์กล้วยแบบผ่าหน่อ ต้นทุนปลูกต่ำ ได้ผลผลิตสูง

การปลูกกล้วยแบบผ่าหน่อ วิธีนี้สามารถลดต้นทุนหน่อกล้วยได้จำนวนมาก และทราบมาอีกว่า พืชผักที่ขยายพันธุ์ด้วย เหง้า หัว บางชนิด ก็สามารถแยกผ่าหน่อ ผ่าหัว เพื่อนำมาเพาะเป็นกล้าได้ต้นใหม่ได้เช่นเดียวกัน

ก่อนอื่นให้เตรียมอุปกรณ์สำหรับการผ่าหน่อกล้วยสำหรับเพาะเป็นกล้ากล้วยเพื่อนำไปปลูกได้ดังนี้

  • ถุงเพาะ พร้อมดินปลูก หรือจะเป็นรางเพาะ กรณีต้องการกล้าในจำนวนมาก
  • มีดคมๆ สำหรับผ่าหน่อกล้วย
  • หน่อกล้วย ไม่อ่อนเกินไป สามารถใช้หน่อจากต้นกล้วยที่ตัดเครือแล้วได้
  • น้ำยาเร่งราก และน้ำยากันเชื้อรา หากไม่มีใช้น้ำสะอาด 2 ลิตร ผสมกับเครื่องดื่มชูกำลัง 1 ขวด และผงชูรส 1 ช้อนโต๊ะ
    (สูตรน้ำยาเร่งรากนี้ เมื่อใช้แล้วนำไปผสมน้ำอีก 8 ลิตรฉีดพ่นบำรุงพืชซ้ำได้)

การผ่าหน่อกล้วยเพื่อนำไปปลูกเป็นต้นใหม่

จัดการคัดเลือกพันธุ์กล้วยที่จะทำการขยายพันธุ์ ขุดและนำหน่อมาล้างให้สะอาด และทำการตัดต้นทิ้ง เหลือไว้แต่เหง้ากล้วย โดยวัดจากโคนรากสูงขึ้นมาประมาณ 1 ฝ่ามือ หรือประมาณ 5-6 ซม.

โดยปกติ หน่อกล้วย 1 หน่อจะผ่าแบ่งได้ประมาณ 4-10 ชิ้น ขึ้นอยู่กับขนาดของหน่อกล้วย พยายามอย่าให้หน่อที่ผ่าออกมาเล็กเกินไป จะทำให้อัตราการงอกต่ำ ให้สังเกตุหน่อกล้วยที่ผ่าออกมา จะมีปุ่มรากติดอยู่ ปุ่มรากทุกปุ่มจะมีส่วนตาอ่อนที่พร้อมจะงอกเป็นต้นใหม่ได้ พยายามผ่าให้หน่อมีปุ่มรากและตาอ่อนติดไปทุกชิ้น จะทำให้หน่อสามารถงอกเป็นต้นใหม่ได้ดี เมื่อผ่าได้จำนวนแล้ว นำเหง้ากล้วยที่ผ่าหน่อแล้วผึ่งลมให้ยางกล้วยแห้ง

แช่น้ำยาเร่งรากและยากันเชื้อรา ผสมเข้าด้วยกัน เร่งการเติบโตของหน่อกล้วย

ขั้นตอนต่อมา นำหน่อกล้วยที่ผึ่งลมให้ยางกล้วยแห้งดีแล้ว ลงมาแช่น้ำยาเร่งราก และน้ำยากันเชื้อราที่เตรียมเอาไว้ หากใช้น้ำยาเร่งรากและน้ำยากันเชื้อราสำเร็จรูป ให้ทำตามคำแนะนำด้านข้างขวด แต่หากผสมหัวเชื้อน้ำยาเร่งรากเองจากส่วนผสมที่แนะนำ แช่ทิ้งไว้ 2 ชั่วโมง ก่อนนำไปใส่ลงถุงเพาะ หรือจัดเรียงในรางเพาะ

การวางหน่อกล้วยที่ขยายพันธุ์ด้วยการผ่าหน่อ ให้ได้อัตราการงอกที่ดี

การวางลงในถุงเพาะหรือรางเพาะ ให้วางหน่อกล้วยคว่ำลงโดยให้ทางแผลผ่าอยู่ด้านล่าง เพราะตากล้วยพร้อมจะแทงยอดออกมาจากปุ่มราก หากวางให้หน่อกล้วยหงาย จะทำให้การงอกใช้เวลานานกว่าปกติ ดังนั้นจึงต้องวางคว่ำลง

เมื่อจัดเรียงหน่อกล้วยได้ตามต้องการแล้ว ให้กลบทับด้วยดินปลูกอีกครั้งให้มิด รดน้ำให้ชุ่มซ้ำ และระหว่างรอ ให้รดน้ำวันเว้นวัน สังเกตุอย่าให้ดินแฉะเกินไป และอย่าให้แห้งเกินไปด้วย ใช้ตาข่ายพรางแสงเพื่อป้องกันไม่ให้ดินแห้งเกินไป หน่อจะแห้งเสียไปก่อน

หากรดน้ำอย่าให้แฉะเกินจะทำให้เกิดเชื้อราและหน่อกล้วยเน่าได้ง่าย หน่อกล้วยที่ปลูกด้วยวิธีนี้จะใช้เวลาเฉลี่ยในการงอกไม่เกิน 10-14 วัน ก็จะเห็นกล้วยแทงยอดออกมาให้ชมกันแล้ว

จากภาพด้านบน เกษตรกรใช้แกลบดำเป็นวัสดุปลูก โดยการนำหน่อกล้วยที่ผ่านการแช่น้ำยาเร่งรากและป้องกันเชื้อราเรียบร้อยแล้ว นำมาจัดเรียงและกลบด้วยแกลบดำจนมิดอีกครั้ง ก่อนรดน้ำให้ชุ่ม และรดน้ำวันเว้นวัน โดยมีตาข่ายพรางแสงไม่ให้รางเพาะกล้าโดนแสงมาก และรอเวลาให้กล้ากล้วยงอก

การคัดแยกกล้าต้นกล้วยที่ปลูกด้วยวิธีการผ่าหน่อ ลงถุงเพาะ

แยกด้วยวิธีการปกติคือ นำหน่อกล้วยที่มีต้นอ่อนแทงยอดออกมาแล้ว โดยปกติจะคัดแยกในช่วงที่กล้ากล้วยที่งอกด้วยวิธีการผ่าหน่อนี้มีขนาดความสูงประมาณ 20-30 ซม. แล้วจึงคัดแยกนำมาใส่ถุงเพาะชำ อัดดินปลูกเพิ่มและอนุบาลในที่ร่มต่อไปอีกประมาณ 1 เดือน ช่วงนี้ก็รดน้ำวันละครั้ง ก็สามารถนำกล้าไปปลูกลงแปลงปลูกต่อไปได้

อัตราการเติบโตของกล้วยที่ปลูกด้วยการผ่าหน่อนี้ จะมีการเจริญเติบโตเร็วกว่าการปลูกโดยการใช้หน่อปลูกเพียงหน่อเดียว อีกทั้งข้อดีคือได้ปริมาณพันธุ์กล้วยที่มากกว่าปกติ และความเร็วในการเจริญเติบโตสูง 4-10 เท่า และให้ผลผลิตกล้วยที่มากขึ้นตามลำดับอีกด้วย ทั้งนี้ยังสามารถลดค่าใช้จ่ายจากการซื้อกล้าพันธุ์ลงได้มากทีเดียว

เทคนิคการขยายพันธุ์กล้วยด้วยวิธีการผ่าหน่อ
เทคนิคการขยายพันธุ์กล้วยด้วยวิธีการผ่าหน่อ

เคล็ด (ไม่) ลับ กับการขยายพันธุ์พืชด้วยวิธีการผ่าหน่อ

รู้หรือไม่??

พืชผักที่ขยายพันธุ์ด้วย เหง้า หัว บางชนิด ก็สามารถแยกผ่าหน่อ ผ่าหัว เพื่อนำมาเพาะเป็นกล้าได้ต้นใหม่ได้เช่นเดียวกัน โดยที่ไม่ทำให้หน่อหรือหัวที่ผ่าออกนั้นเน่าเสียหาย เช่น ขิง ข่า ขมิ้น เผือก บอน ฯลฯ

การปลูกกล้วยแบบผ่าหน่อ เทคนิคง่ายๆ คือ ผ่า ผึ่ง แช่ ฝัง กลบ รอ ปลูก

  • ผ่า คือการผ่าหน่อให้ได้ขนาดตามต้องการ
  • ผึ่ง คือนำหน่อที่ผ่าผึ่งลมให้ยางแห้ง
  • แช่ คือแช่หน่อในน้ำยาเร่งราก น้ำยาป้องกันเชื้อรา
  • ฝัง คือนำหน่อที่แช่น้ำยาแล้วมาฝังดินไว้ในที่ร่ม
  • กลบ คือกลบดินให้มิด และหมั่นรดน้ำ
  • รอ จนกว่าหน่อจะแตกยอดอ่อน
  • ปลูก คือนำกล้วยที่งอกได้ขนาดแล้วไปปลูกต่อไป

เกษตรกรท่านใดสนใจลองทำตาม หรือจะนำ วิธีการและเทคนิคารปลูกกล้วยแบบผ่าหน่อ แบบเกษตรอินทรีย์ นี้ไปทำดู ก็รับรองว่าได้ผลชัวร์อย่างแน่นอน

อ้างอิงแนวคิด : http://www.kasetporpeang.com/forums/index.php?topic=4073.0

แนะนำเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้