การเพาะเมล็ดแบบไม่ใช้ดิน ทำอย่างไร ง่ายที่สุด

ปกติจะใช้วิธีทั่วไปคือ ฝังเมล็ดผักไว้ในดิน รดน้ำเรื่อยๆ รอให้งอก ซึ่งอาจไม่รู้ว่ากี่วัน วิธีนี้เหมาะมากที่จะดูการเติบโตของผักตั้งแต่เริ่มการเพาะเมล็ด จะได้ไม่ต้องกังวล ว่าเมล็ดจะเน่าหรือหายไปไหน ทำไมไม่งอกซักที บลาๆ

แนะนำกรรมวิธีการเพาะเมล็ดแบบไร้ดิน

วิธีนี้เป็นวิธียอดฮิตที่ใครก็ทำได้ ต้นทุนต่ำ ไม่เสียเวลา สามารถเพาะเมล็ดพืชทุกชนิดที่สามารถงอกในดินได้ เมื่อเมล็ดงอกในดินได้ วิธีเพาะเมล็ดแบบนี้ก็งอกแน่นอน แถมใช้เวลาน้อยกว่าการเพาะแบบปกติ

กรรมวิธีก็เป็นแบบเดียวกับการเพาะเมล็ดผักไร้ดิน ที่นำเมล็ดผักมาใส่ในฟองน้ำสำหรับเพาะและวางฟองน้ำไว้บนถาด เพาะเลี้ยงด้วยน้ำที่ผสมแร่ธาตุต่างๆ เพื่อให้พร้อมสำหรับต้นอ่อนที่กำลังจะเติบโตขึ้นมา

นี่เป็นอีกวิธีหนึ่งในการเพาะเมล็ด สำหรับการปลูกผักแบบไร้ดิน

อุปกรณ์สำหรับเพาะเมล็ดผักไม่ใช้ดิน แบบต้นทุนต่ำ

ไม่ใช่การปลูกผักไร้ดินนะ เป็นเพียงแค่การเพาะเมล็ดเฉยๆ ซึ่งวัสดุก็หาได้ง่ายๆ ไม่ต้องลงทุนมาก ดังนี้

• กล่องใส หรือกล่องทึบ หรือถุงซิบล๊อค ที่สามารถปิดได้สนิท
• เมล็ดผักผลไม้ที่ต้องการ
• น้ำสะอาด
• วัสดุสำหรับเพาะเมล็ด จะเป็นกระดาษชำระธรรมดา หรือสำลี แกลบ ขี่เลื่อย ขุยมะพร้าว ฯลฯ หรือวัสดุที่ไม่เป็นพิษต่อพืช ที่ไม่ใช่ดิน ก็ได้หมด  (ผู้เขียนเคยเพาะด้วยผงถ่านบดหยาบๆ เปลือกไข่บดหยาบๆ ก็งอก)

สิ่งสำคัญที่สุดสำหรับการเพาะเมล็ดโดยไม่ใช้ดิน คืออะไร

สิ่งจำเป็นไม่ใช่กล่องหรือเมล็ดพันธุ์ แต่สิ่งที่จะกำหนดว่าเมล็ดจะงอกเร็วหรือช้า หรือไม่งอกเลย ขึ้นอยู่กับ “ความชื้น” ซึ่งความชื้นเป็นหัวใจหลักในงอกของเมล็ดพืชทุกชนิด

การควบคุมความชื้นได้ก็สามารถกำหนดให้พืช “งอกหรือไม่งอก” ก็ได้ และวัสดุเพาะ ที่สามารถอุ้มน้ำ เก็บความชื้นได้ และย่อยสลายได้เอง หรือวัสดุที่มาจากธรรมชาติแท้ๆ จะถือว่าเป็นวัสดุที่ดีมาก

กระดาษหนังสือพิมพ์สามารถนำมาเป็นวัสดุเพาะได้ (แนะนำให้นำไปต้มก่อน เพื่อกำจัดสารพิษของน้ำหมึกที่ฝังในกระดาษ และแบคทีเรียต่างๆ) กระดาษลัง ลังไข่ หรือวัสดุที่สามารถย่อยสลายได้ไม่เป็นพิษ ก็สามารถนำมาใช้เป็นวัสดุเพาะได้เช่นเดียวกัน ถ้ามีคุณสมบัติอุ้มน้ำและเก็บความชื้นได้ดี

วัสดุเพาะ ตัวช่วยให้รากพืชแทงและจับยึด ควรเป็นวัสดุที่อุ้มน้ำ และเก็บความชื้นได้ดี ที่สำคัญควรปลอดจากสารเคมีต่างๆ

กระดาษชำระธรรมดา คือผลลัพธ์ที่ดีที่สุด สำหรับเป็นวัสดุเพาะต้นทุนต่ำ คุณสมบัติครบถ้วน

ผู้เขียนเคยทดลองใช้กระดาษชำระแบบฟอกขาว (แบบมีน้ำหอมผสม สรุปว่าเมล็ดผักเน่าเพราะหัวน้ำหอม)

วิธีเพาะเมล็ดแบบไร้ดิน ทำเองได้ง่าย

เริ่มจากคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ที่สำบูรณ์ ทำความสะอาด ผึ่งลมให้แห้ง อย่างเม็ดมะม่วง เม็ดทุเรียน ควรแกะเยื่อหุ้มเมล็ดออกจนได้เม็ดใน จะทำให้งอกได้เร็ว

นำวัสดุเพาะ ในที่นี้ขอใช้กระดาษชำระ ฉีกแบ่งเป็นแผ่นรองพื้น 3-4 แผ่น (เพื่อให้รากพืชแทงลงไปได้ไม่บิดงอ) ฉีดพรมน้ำสะอาดให้ทั่วจนเปียก นำเมล็ดพันธุ์วางลงไปตามจุดที่ต้องการ จะวางให้เป็นระเบียบ หรือจะวางตามชอบก็ได้

เว้นระยะระหว่างเมล็ดพันธุ์ให้มีพื้นที่เล็กน้อยเพื่อสะดวกในการตัดไปปลูกต่อไป และเพื่อให้พืชได้บิดตัวเวลารากแทงออกจากเมล็ด เผื่อมีบางต้นเอนหรือบิดออกข้างจะได้ไม่เบียดกันเกินไป

ปิดทับด้วยกระดาษอีก 1 แผ่นบางๆ (ถ้าต้องการดูการเติบโตของเมล็ดก็ไม่ต้องปิด) ฉีดพรมน้ำให้พอเปียก นำไปวางในกล่องหรือเอาใส่ถุงซิบล๊อค เทน้ำส่วนเกินให้หมด ปิดกล่องหรือถุงให้สนิท เพื่อป้องกันเชื้อโรค นำไปเก็บไว้ในที่ร่ม พืชบางชนิดใช้เวลาในการงอกไม่กี่วัน แต่บางชนิดต้องเก็บไว้ในที่แห้งและเย็นถึงจะมีการงอก บางชนิดนานกว่า 30 วันถึงงอก จำเป็นต้องรอ และไม่ควรเปิดถุงหรือกล่องออกบ่อยๆ ระหว่างการรอให้เมล็ดพันธุ์งอก

ไม่ต้องห่วงเรื่องกล่องปิดแล้วจะไม่มีอากาศ ระยะงอกของพืชในช่วงฟักตัวแรกๆ พืชไม่จำเป็นต้องใช้อากาศหรือออกซิเจนหายใจ ในที่อับอากาศพืชก็สามารถงอกได้

เพาะเมล็ดผักให้งอกเร็ว ทำวิธีไหนได้บ้าง

ควรเลือกเมล็ดพืชที่มีระยะการงอกสั้น เช่น พืชสวนพืชไร่ทั่วไป ข้าว ถั่ว พืชตระกูลแตง พืชล้มลุก ผักสวนครัวชนิดต่างๆ พริก ผักชี มะระ มีอัตราการงอกไม่นาน ประมาณ 7-15 วันก็งอกแล้ว บางชนิดเร็วกว่านั้น 2-3 วันก็งอก เช่นพืชตระกูลแตง ถั่วชนิดต่างๆ แต่บางชนิดใช้เวลาไม่ต่ำกว่า 20 วัน เช่น มะม่วง อะโวคาโด มันฝรั่ง

การแกะเปลือกหุ้มเมล็ดให้เหลือแต่เนื้อใน ทำให้ระยะเวลาการงอกของเมล็ดพืชเร็วขึ้น

เพาะเมล็ดพริก มะเขือ ผักผลไม้แบบไม่ใช้ดิน ทำเองได้

มีคลิปเพาะเมล็ดพริกแบบไม่ใช้ดิน ทำง่ายมาก แล้วก็ได้ผลด้วย ลองทำตามกันดู

ข้อแนะนำ การนำเมล็ดที่งอกแล้วปลูกลงดิน

การนำกล้าที่เพาะงอกแล้วลงถุงเพาะ ลงแปลงปลูก หรือนำลงกระถางปลูก สังเกตุดูใบเลี้ยงของพืช ถ้ามีใบ 2-3 ใบ ก็สามารถนำลงปลูกได้เลย และควรตัดวัสดุเพาะติดไปพร้อมต้นกล้าเลย เพราะเหตุนี้จึงแนะนำให้เสียเวลาจัดวางเมล็ดให้มีระยะพอสมควรก่อนเป็นอันดับแรก เพื่อง่ายต่อการตัดแยกวัสดุเพาะออกไปพร้อมต้นกล้าเพื่อลงปลูกในแปลง

เสียเวลาจัดเรียงเมล็ดพันธุ์ลงวัสดุเพาะ เพื่อความสะดวกในการตัดและแยกวัสดุเพาะให้ติดไปกับต้นพันธุ์ก่อนนำลงปลูกลงดิน วิธีนี้จะไม่ทำให้รากพืชเสียหาย และพืชยังโตไวอีกด้วย

ไม่แนะนำให้ถอนต้นกล้าออกจากวัสดุเพาะ เพราะอาจทำให้รากเกิดความเสียหาย หากต้นกล้าไม่เยอะมาก แนะนำให้นำลงดินพร้อมวัสดุเพาะเลย เพราะวัสดุเพาะย่อยสลายได้เองอยู่แล้ว

การถอนกล้า อาจทำให้รากพืชเกิดความเสียหาย เมื่อนำไปปลูกจะทำให้พืชโตช้า บางครั้งอาจทำให้รากพืชเสียหายจนทำให้พืชตายในที่สุด

คุณก็รีวิวบทความเราได้ แค่แชร์ แนะนำ หรือบอกต่อให้กับเพื่อนคุณ 💚