หลายคนฝันอยากทำเกษตรพอเพียง แต่ติดปัญหาว่าพื้นที่มีน้อย ไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร บางคนมีเพียง 1-3 ไร่ แล้วกังวลว่าจะพอเลี้ยงครอบครัวไหม?
บทความนี้มาจากประสบการณ์จริงของผู้ใช้พื้นที่เพียง 2 ไร่ครึ่ง ทำเกษตรผสมผสานได้อย่างครบวงจร ทั้งกินเองและขาย surplus ได้ มีแผนผังชัดเจน และเน้นใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มต้นหรืออยากวางแผนพื้นที่เกษตรของตัวเอง
แนวคิดและการแบ่งพื้นที่
การวางแผนพื้นที่ถือเป็นหัวใจสำคัญของเกษตรพอเพียง โดยแนวคิดในบทความนี้ได้แบ่งพื้นที่ 2 ไร่ครึ่งออกเป็นส่วนต่าง ๆ ดังนี้:
| ส่วน | ขนาด | จุดประสงค์ |
|---|---|---|
| บ้านพักอาศัย | 1 งาน | พื้นที่สำหรับใช้ชีวิตประจำวัน |
| พื้นที่ทำกิน (พืชผักสวนครัว) | 1 ไร่ | ปลูกกินเอง ลดรายจ่าย |
| พื้นที่รายได้ | 1 ไร่ | ปลูกพืชเศรษฐกิจ เช่น กล้วย ขิง มะนาว |
| แหล่งน้ำ | 50 ตร.ว. | ขุดบ่อเก็บน้ำฝน ใช้รดน้ำพืช |
| แนวไม้รอบรั้ว | เหลือจากพื้นที่ | ปลูกไม้ใช้สอย เช่น กล้วย มะพร้าว ฝรั่ง |
แนวคิด เน้น ปลูกพืชหลากหลาย (Diversity) และเลือกพืชที่ “กินได้ ขายดี ดูแลง่าย”
พืชที่ปลูกในแต่ละโซน
- พืชผักกินเอง เช่น พริก มะเขือ ต้นหอม ผักชี ฟักทอง แตงกวา ถั่วฝักยาว
- พืชเศรษฐกิจ เช่น กล้วยน้ำว้า ให้ปลูกรอบรั้ว สร้างร่มเงา และใช้ใบคลุมดิน / ขิง ใช้พื้นที่ใต้ร่มไม้ ไม่ต้องแดดจัด / มะนาว ปลูกกระถางก็ได้ รายได้ดี
ระบบน้ำแบบประหยัด
มีการขุดบ่อน้ำขนาดเล็กในพื้นที่เหลือ 50 ตร.ว. เพื่อใช้รดน้ำพืช โดยอาศัยน้ำฝนร่วมกับระบบน้ำหยดแบบง่าย ๆ ใช้แรงโน้มถ่วง ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า
ดูบทความที่เกี่ยวข้อง
ปัญหาและบทเรียน
พืชบางชนิดปลูกในฤดูไม่เหมาะ ทำให้ไม่โต ต้องมีเวลาตรวจแปลงทุกวัน เพื่อดูแลศัตรูพืช การจัดสรรเวลาให้พอทั้งชีวิตและการเกษตร เป็นเรื่องที่ต้องฝึกฝน แต่สุดท้ายการลงมือทำเอง ค่อย ๆ เรียนรู้จากความผิดพลาด และ “ยืดหยุ่นตามธรรมชาติ” คือหัวใจของความสำเร็จ
ข้อแนะนำเกี่ยวกับบทความ
บทความนี้เหมาะกับใคร? คนมีพื้นที่น้อย อยากทำเกษตรกินเอง คนที่อยากลดค่าใช้จ่าย ด้วยการผลิตอาหารเอง รวมถึงคนที่ต้องการใช้ชีวิตพอเพียงหลังเกษียณ ออกจากงานมาทำเกษตรอินทรีย์ในแปลงเล็กๆ หากคุณมีพื้นที่เล็กที่บ้าน ลองใช้แนวทางนี้ปรับใช้ดู แล้วคุณจะเห็นว่าพื้นที่เพียง “2 ไร่ครึ่ง” ก็เพียงพอสำหรับคุณภาพชีวิตที่มั่นคง
ความรู้ด้านการทำเกษตรอินทรีย์ที่น่าสนใจ ล่าสุดในตอนนี้
แก่นแท้ของเกษตรอินทรีย์
แก่นแท้เกษตรอินทรีย์ คือ ระบบการเกษตร (Farming System) ที่ใช้หลักการความสมดุลทางนิเวศวิทยาของธรรมชาต
อ่านเรื่องนี้เพิ่มเติม
ปลูกผักบุ้งในโอ่งอย่างไรให้ได้กินตลอดปี
ผักบุ้ง ผักสวนครัวและผักท้องถิ่นที่ชาวไทยเราคุ้นเคยเป็นอย่างดี เพราะปลูกง่าย มีทั่วไป บางแห่งไม่จำเป
อ่านเรื่องนี้เพิ่มเติม
เกษตรทฤษฎีใหม่ หลักการทำอย่างไรถึงได้ผลจริง
เกษตรทฤษฎีใหม่ กับตัวอย่างการทำ ที่ถูกคิดค้นมาเพื่อการแก้ปัญหาดินและน้ำสำหรับการเกษตรกรรม
อ่านเรื่องนี้เพิ่มเติม
ผักเคล ยืนหนึ่งเรื่องสุขภาพ
ผักเคล (Kale) หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อ “คะน้าใบหยัก” อย่างที่รู้กันว่า เคล เป็นพืชตระ
อ่านเรื่องนี้เพิ่มเติม
มะปรางหวาน และผลไม้ตระกูลเดียวกัน มีอีกเพียบ
รู้หรือไม่ ผลไม้ที่มีชื่อเรียกหลายชนิด ตั้งแต่ มะยงชิด มะยงห่าง มะปราง กาวาง ล้วนแต่มาจากพืชตระกูลเด
อ่านเรื่องนี้เพิ่มเติม
เตือนประชาชนเฝ้าระวังดินถล่มจากพายุวิภา
แจ้งเตือนและเฝ้าระวังดินถล่มในพื้นที่ 21 จังหวัด จากผลกระทบพายุวิภา ตลอด 24 ชั่วโมง จนถึงวันที่ 25 ก
อ่านเรื่องนี้เพิ่มเติมแนะนำสินค้าจัดโปรโมชั่นพิเศษ
สถิติการรีวิวล่าสุด
คุณก็รีวิวบทความเราได้ แค่แชร์ แนะนำ หรือบอกต่อให้กับเพื่อนคุณ 💚
บทความเกษตรน่าสนใจ
แนะนำบทความเกี่ยวกับการทำเกษตรอินทรีย์ที่น่าสนใจ และน่าติดตาม บทความยอดนิยม
แนะนำบทความยอดนิยม ในหมวดต่าง ๆ เพื่อเป็นประโยชน์สำหรับสมาชิกที่ต้องการเรียนรู้การทำเกษตรอินทรีย์แบบพอเพียง และยั่งยืน เนื้อหาเข้าใจง่าย ทำได้จริง จากผู้เชี่ยวชาญด้านเกษตรโดยตรง
แนะเกษตรกรลงทุนในทองคำ
ปศุสัตว์เร่งช่วยชายแดน ด้านฝนหลวงฯ โปรยเมล็ดพันธุ์พืชเฉลิมพระเกียรติ
ผักสวนครัวอะไร เป็นสมุนไพรที่แก้โรคเบาหวานได้