ผู้บริโภค กับผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์

มะม่วงอินทรีย์

Organic หรือ เกษตรอินทรีย์ ในประเทศไทยนั้น ไม่มีกฎหมายคุ้มครองคำว่า “เกษตรอินทรีย์” ทำให้ในวันนี้คนไทยที่ต้องการบริโภคอาหารอินทรีย์จริงๆ กำลังสับสนกับผลิตภัณฑ์ที่วางจำหน่ายอยู่ในท้องตลาดที่ใช้คำว่า ผลิตภัณฑ์อินทรีย์ อาหารปลอดภัย อาหารปลอดเคมี หรืออาหารไร้สารเคมี

หากต้องการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อินทรีย์ที่แท้จริง ทางเลือกง่ายๆ ทางหนึ่งก็คือการดูจากฉลากบน บรรจุภัณฑ์ที่มีเครื่องหมายรับรอง (Logo)

ขององค์กรรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ที่ได้รับการ รับรองแล้ว (Accredited Certification Body: ACB) จากหน่วยงานที่มีหน้าที่รับรองระบบคุณ ภาพเกษตรอินทรีย์ที่เชื่อถือได้ (Accreditation Body)

ผลิตภัณฑ์อินทรีย์ที่ได้รับการรับรอง

ผลิตภัณฑ์อินทรีย์ที่ได้รับการรับรองหมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่มาจากฟาร์มหรือสถานประกอบการที่มีการจัดการดิน น้ำ และระบบการผลิต (พืชและสัตว์) การเก็บเกี่ยว การจัดเก็บ การแปรรูป-บรรจุ และการขนส่ง จนถึงมือผู้บริโภค โดยไม่ใช้สารเคมีสังเคราะห์ต้องห้าม เน้นการป้องกันและรักษาโรคโดยคำนึงถึงระบบนิเวศ รวมถึงการดูแลสวัสดิภาพของลูกจ้างในฟาร์มอย่างเป็นธรรม และการอยู่ร่วมกันอย่างเอาใจใส่ของมนุษย์ สัตว์และสิ่งแวดล้อม สอดคล้องกับประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น

ผู้บริโภค กับผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์ Gemüsekiste / Organic vegetable

ผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์จึงมิได้หมายถึงผลิตภัณฑ์ที่ต้องใช้วิธีการตรวจหาสารเคมีตกค้างแต่เพียงอย่างเดียว

การรับรองผลิตภัณฑ์อินทรีย์ มีความน่าเชื่อถือได้อย่างไร

การรับรองผลิตภัณฑ์อินทรีย์ (Certification) ตามมาตรฐานและระเบียบปฏิบัติของสากล หมายถึงการตรวจเยี่ยมฟาร์มและสถานประกอบการอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี ซึ่งจะต้องดำเนินการโดยผู้ตรวจที่ได้รับการขึ้นทะเบียน (Registerred Inspector) จากองค์กรตรวจสอบรับรองที่มีสถานะเป็นบุคคลที่สาม (Third Party) และเป็นองค์กรอิสระ (Independent party)

ผู้บริโภค กับผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์

ในปัจจุบันนี้ประเทศไทยมีองค์กรรับรองอิสระของคนไทย ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานสากล คือ สำนักงานมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ (มกท.) ซึ่งดำเนินงานภายใต้มูลนิธิมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ซึ่งได้รับการรับรองจากสมาพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติ (International Federation Organic Movement: IFOAM, 2002) สำนักมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.,ประเทศไทย,2005) และยังได้รับการรับรองจากสำนักประกันคุณภาพมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ (International Organic Accreditation Services Inc.: IOAS, 2005) ว่ามาตรฐานเกษตรอินทรีย์ มกท. (ACT Standards) เทียบเท่ากับกฎระเบียบเกษตรอินทรีย์ของยุโรป (EEC2092/91 หรือ EN45011) รวมถึงรับรองว่าระเบียบปฏิบัติของ มกท. เป็นไปตามข้อกำหนด ISO Guide65s

มาตรฐานเกษตรอินทรีย์และเครื่องหมายของภาคเอกชน

นอกจากกฎระเบียบที่เป็นภาคบังคับของรัฐแล้ว สิ่งที่ผู้ส่งออกยังต้องคำนึงถึงอีกก็คือมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ของภาคเอกชน (Private Standards) และเครื่องหมายรับรอง ที่ตลาดต้องการ ซึ่งหมายถึงองค์กรรับรองเอกชนที่ผู้บริโภคให้ความเชื่อถือและไว้วางใจ เนื่องจากองค์กรนั้นมีส่วนร่วมในการริเริ่มกระบวนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ใน ระยะเริ่มต้นก่อนที่จะมีการประกาศใช้กฎระเบียบของรัฐ/ประเทศ เช่น BioSuisse (สวิสเซอร์แลนด์) หรือ Soil Association (อังกฤษ) Nuaturland (เยอรมัน) KRAV (สวีเดน) ฯลฯ เป็นต้น ซึ่งหมายความว่าแม้ว่าผลิตภัณฑ์อินทรีย์จะได้รับการรับรองแล้วตามมาตรฐานและ กฎระเบียบของยุโรปแล้ว เพื่อที่จะให้ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภค ผลิตภัณฑ์นั้นก็จะต้องได้รับการรับรองตามมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ขององค์กร รับรองภาคเอกชนที่ผู้นำเข้าเชื่อถืออีกด้วย ซึ่งเรียกว่าเป็นกระบวนการ “การรับรองซ้ำ (Re-certification)” รวมถึงการได้รับสิทธิ์ในการใช้เครื่องหมายรับรองขององค์กรรับรองนั้นบนบรรจุ ภัณฑ์ในการวางจำหน่ายด้วย