ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ มีประสิทธิภาพ

ปุ๋ยหมักชีวภาพ กับการทำเกษตรอินทรีย์

ปัจจุบันนี้ ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ จำเป็นในการทำเกษตร แม้เทคโนโลยีการเกษตร ได้เปลี่ยนไปจากเมื่อหลายปีก่อน การใช้ปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลงเริ่มลดลงมากกว่าเดิม

และด้วยกระแสนิยมบริโภคผักออร์แกนิกส์ ส่งผลให้เกษตรกรไทยเล็งเห็นคุณค่าของชีวิต จึงหันมาทำการเกษตรอินทรีย์ ทำให้ตลาด ปุ๋ยหมัก อินทรีย์ ชีวภาพ เริ่มมีแนวโน้มสดใน แม้กระทั่งฮอร์โมนต่างๆ ที่เร่งการเติบโตของพืชผักการเกษตรก็มีผลตอบรับอย่างดี และเริ่มคึกคัก..

ปุ๋ยหมัก อินทรีย์ ชีวภาพ

เมื่อพูดถึง ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ หลายคนมักนึกถึง EM หรือน้ำหมักชีวภาพ ที่นำไปใช้ในด้านกสิกรรม จะช่วยปรับสภาพความเป็นกรด-ด่างให้เป็นกลางในดินและน้ำ ช่วยแก้ปัญหาจากแมลงศัตรูพืช และโรคระบาดต่างๆ ฯลฯ ทำให้ ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ ชนิดต่างๆ ได้รับความนิยมสูงและเกษตรกรก็อยากจะผลิตไว้ใช้เองเนื่องจากราคาในท้องตลาดยังค่อนข้างสูง

ปุ๋ยหมักชีวภาพ กับการทำ เกษตรอินทรีย์

ประโยชน์ ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ

ช่วยปรับสภาพดินให้ร่วนซุย อุ้มน้ำ และให้อากาศผ่านได้อย่างเหมาะสมช่วยย่อยสะลายอินทรีย์วัตถุให้เป็นอาหารของพืช พืชจะดูดซึมไปใช้ได้เลย และช่วยให้ผลผลิตคงทน มีคุณภาพสูง สามารถเก็บรักษาไว้ได้นาน น้ำหมัก ชีวภาพ เมื่อนำไปใช้ทางการประมง จะช่วยปรับสภาพน้ำให้เป็นกลางควบคุมคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ ช่วยรักษาโรคแผลต่างๆ ในปลา กุ้ง กบได้ และช่วยลดปริมาณขี้เลนในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำได้

ปุ๋ยหมักชีวภาพ กับการทำ เกษตรอินทรีย์

ถ้านำไปใช้ในด้านปศุสัตว์จะทำให้มูลสัตว์ไม่มีกลิ่นเหม็น สุขภาพของสัตว์จะแข็งแรงและปลอดโรค คอกสัตว์จะไม่มีกลิ่นเหม็น ช่วยบำบัดน้ำเสียจากฟาร์มปศุสัตว์ ทำให้อัตราการตายต่ำลง และผลผลิตสูงขึ้น เมื่อนำน้ำหมักชีวิภาพไปประยุกต์ใช้ในด้านรักษาสิ่งแวดล้อม จะช่วยกำจัดกลิ่นและย่อยสลายตะกอนในส้วม ทำให้ส้วมไม่เต็ม ทำความสะอาดพื้นห้องการเกษตร ประมง ปศุสัตว์ โรงงานอุตสาหกรรม ชุมชน และสถานประกอบการทั่วๆ ไป ปรับสภาพอากาศภายในห้องนอน ห้องรับแขก ห้องครัว ให้สดชื่นกำจัดกลิ่นอับชื้นต่างๆ ได้นอกจากนี้ยังให้ฉีดพ่นกองขยะเพื่อลดกลิ่นและปริมาณของกองขยะให้เล็กลงรวมทั้งจำนวนแมลงวันด้วย

ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ พด.12

เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่สามารถสร้างธาตุอาหารหรือช่วยให้ธาตุอาหารเป็นประโยชน์กับพืช เพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับดิน และสร้างฮอร์โมนส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ประกอบด้วยจุลินทรีย์ 4 สายพันธุ์

  • จุลินทรีย์ที่อยู่อย่างอิสระในดิน สามารถตรึงไนโตรเจนในอากาศเปลี่ยนให้อยู่ในรูปแอมโมเนียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช ได้แก่ Azotobacter chroococcum
  • จุลินทรีย์ที่สามารถผลิตกรดอินทรีย์ปลดปล่อยออกมาละลายสารประกอบอนินทรีย์ฟอสเฟต ให้อยู่ในรูปที่พืชสามารถดูดใช้ได้
  • จุลินทรีย์ที่ปลดปล่อยกรดอินทรีย์ช่วยละลายแร่ธาตุที่มีโพแทสเซียมเป็นองค์ประกอบ ให้อยู่ในรูปที่พืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ ได้แก่ Bacillus megaterium
  • จุลินทรีย์ที่สร้างฮอร์โมนให้พืช ช่วยกระตุ้นการเจริญของรากและส่งเสริมการเจริญเติบโตของต้นพืช

ปุ๋ยชีวภาพ มีประสิทธิภาพมากในการปลูกผัก และเกษตรกรรม

ปุ๋ยอินทรีย์ ชีวภาพ สามารถประยุกต์ให้อยู่ในสภาพของแข็งก็ได้ หรือพัฒนาไปเป็นแบบน้ำก็ได้ซึ่งอาจจะเรียกว่า “ปุ๋ยน้ำชีวภาพ” ซึ่งก็คือ “ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ” นั่นเอง ในส่วนของ ปุ๋ย หมัก ชีวภาพ นั้น มีความหมายกว้างกว่า

ปุ๋ยชีวภาพ มาจากรากศัพท์ ปุ๋ย + ชีวภาพ

คำว่า ปุ๋ย ในที่นี้ อาจหมายถึงปุ๋ยเคมี หรือปุ๋ยอินทรีย์ ที่ผ่านการ “หมัก” จนสามารถนำมาใช้กับพิืชได้ เมื่อรวมกับ “ชีวภาพ” จึงหมายถึงการนำปุ๋ยมาประยุกต์รวมกับจุลินทรีย์นั่นเอง สามารถทำได้ทั้งปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์ แต่โดยส่วนใหญ่คำว่า “ปุ๋ยหมักชีวภาพ” จะเน้นหนักไปที่ “ปุ๋ยอินทรีย์ ชีวภาพ” ซึ่งสามารถทำให้อยู่ทั้งในรูปของแข็งและน้ำได้

เกษตรกรทุกคน สามารถทำปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพหรือปุ๋ยชีวภาพขึ้นใช้เองได้อย่างง่ายๆ ขั้นตอนไม่ยุ่งยาก แต่ประโยชน์ที่ได้รับมากมาย ดูวิธีการทำ ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ ชนิดน้ำ

ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ ชนิดแห้ง จุลินทรีย์แห้ง

การทำจุลินทรีย์แห้ง หมายถึงการนำเอา EM มาหมักกับอินทรียวัตถุ เป็นการขยายจำนวนจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพให้มีจำนวนมากขึ้น แข็งแรงขึ้น และพักตัวอยู่ในอินทรีย์วัตถุ เพื่อนำไปใช้ปรับปรุงสภาพดินให้ดินร่วนซุย มีธาตุอาหารที่สำคัญเหมาะแก่การเพาะปลูก นอกจากนี้ยังใช้กับการเลี้ยงสัตว์ได้ด้วย

ปุ๋ยชีวภาพ มีประสิทธิภาพมากในการปลูกผัก และเกษตรกรรม

ส่วนผสมหลักในการทำ ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ

  • มูลสัตว์ต่างๆ เช่น ไก่ สุกร เป็ด ค้างคาว วัว ฯลฯ นำมาผึ่งให้แห้ง 1 ส่วน หรือ 1 กระสอบ
  • แกลบดิบ หรือ ฟางแห้ง หรือ หญ้าแห้ง หรือ ใบไม้แห้ หรือ ผักตบชวาแห้ง หรือ ขี้เลื่อย 1 ส่วนหรือ 1 กระสอบ
  • รำละเอียด หรือ มันสำปะหลังป่น หรือ คายข้าว 1 ส่วน หรือ 1 กระสอบ
  • EM + กากน้ำตาล อย่างละ 2 ช้อนโต๊ะ ผสมน้ำ 10 ลิตร หรือ 1 ถัง คนให้เข้ากัน

วิธีทำ ปุ๋ย ชีวภาพ ชนิดแห้ง

คลุกรำละเอียดกับมูลสัตว์แห้งที่บดหรือย่อยให้เล็กแล้วเข้าด้วยกัน เสร็จแล้วนำแกลบดิบ หรือวัสดุที่ใช้แทน เช่น ฟางข้าว ใบไม้แห้ง หรือขี้เลื่อย ย่อยหรือตัดสั้น จุ่มลงในถังน้ำที่ผสม EM และกากน้ำตาลไว้ 1 คืน หลังจากนั้นช้อนกากเอามาคลุกกับรำ และมูลสัตว์ที่ผสมไว้แล้ว คลุกส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากันและผึ่งลมให้แห้ง กะความชื้นให้ได้ 40-50% ดูได้จากการทำส่วนผสมเมื่อบีบเป็นก้อนจะไม่มีน้ำไหลออกจากง่ามนิ้ว และแตกเมื่อคลายมือออกหรือเมื่อทิ้งลงพื้น แสดงว่าใช้ได้

ปุ๋ยหมัก ชีวภาพ กับการทำเกษตรอินทรีย์

นำส่วนผสมไปใส่กระสอบ ถุงปุ๋ย หรือถุงอาหารสัตว์ ที่อากาศถ่ายเทได้สะดวกประมาณ 3 ใน 4 ส่วนของกระสอบ ไม่ต้องกดให้แน่น มัดปากกระสอบไว้พลิกกระสอบแต่ละด้านทุกวัน ทิ้งไว้ประมาณ 2-3 วัน ลองจับกระสอบดู หากมีความร้อนร้อน หรืออุณหภูมิประมาณ 50 องศา – 60 องศา แสดงว่าใช้ได้ดี จุลินทรีย์เริ่มทำงาน ผ่านไปวันที่ 4-5 จะค่อยๆ เย็นลงจนอุณหภูมิปกติ เมื่อเปิดกระสอบดูจะได้จุลินทรีย์แห้งร่วนนำไปใช้ได้ โดยการผสมดินเพื่อทำเป็นดินปลูกต่อไป

หากไม่มีกระสอบ หรือทำปริมาณมาก เมื่อผสมกันดีแล้ว ให้นำไปกองบนกระสอบป่าน หรือฟางแห้งที่ใช้รองพื้นหนาประมาณ 1 ฟุต แล้วคลุมด้วยกระสอบ หรือตาข่ายอีกที ให้กลับด้านวันละ 1-2 ครั้ง เพื่อให้อากาศถ่ายเททั่วถึงประมาณ 5-7 วัน ดูให้อุณหภูมิปกติจุลินทรีย์แห้งร่วนดี เก็บใส่ถุงไว้ใช้ต่อไปหรือเป็นหัวเชื้อสำหรับทำดินปลูกต่อไป

อ้างอิง oae.go.th / school.obec.go.th / clinictech.most.go.th