ปลาเดือนที่คลองสำโรงสงขลา

ปลาเดือนหรือปลาตาเหลือกสั้น

ปลาเดือนหมิ่นเหม่สูญพันธุ์ พบล่าสุดคลองสำโรงสงขลา ปลาเดือนหรือปลาตาเหลือกสั้น กำลังจะสูญพันธุ์ จากเหตุการณ์น้ำท่วมที่จังหวัดสงขลานั้น ได้สร้างความเสียหายให้กับชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนไปเป็นจำนวนมาก แต่ในความชอกช้ำนี้ ยังมีสิ่งที่ดีเข้ามาให้กับผู้คนในชุมชน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อสิ่งแวดล้อมที่ดี และทรัพยากรธรรมชาติ ที่กลับคืนสู่ความอุดมสมบูรณ์ดังเช่นอดีต ปลาเดือนก็มีมาในแหล่งน้ำ

ปลาเดือนหรือปลาตาเหลือกสั้น

ทางโครงการฟื้นฟูทรัพยากรประมงในทะเลสาบสงขลา ได้รับรายงานจากชาวประมงในจังหวัดว่าได้ค้นพบปลาเดือน ซึ่งเป็นปลาที่หายากใกล้สูญพันธุ์แล้ว โดยพบตัวมันที่บริเวณคลองสำโรงบ้านออกเขา หมู่ที่ 3 ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา โดย คลองสำโรง เป็นคลองที่ตัดผ่านหมู่บ้านและชุมชน ต.บ่อยาง และ ต.เขารูปช้าง เชื่อมสู่ทั้งสองฝั่ง คือทะเลสาบสงขลา และฝั่งอ่าวไทย มีจุดรับน้ำหลายแหล่ง ในอดีตเคยเป็นเส้นทางการเดินเรือของชาวบ้านที่อยู่ริมคลอง

หัวหน้ากลุ่มงานวิจัยระบบและการจัดการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง สถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง กรมประมง ชื่อนายยงยุทธ ปรีดาลัมพะบุตร บอกว่า ปลาเดือน หรือ ปลาตาเหลือกสั้น มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Megalops Cyprinoides เป็นปลาชนิดหนึ่งที่สามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำจืด หรือน้ำกร่อยได้ดี อยู่ในวงศ์ ปลาตาเหลือก Megalopidae มีชื่อเรียกที่แตกต่างไปอีก เช่น ภาษาใต้เรียกว่า ข้าวเหนียวบูด ส่วนชาวบ้านในคลองสำโรง เขาเรียกว่า ปลาบุหรัน แปลว่า เดือน ซึ่งเป็นภาษามลายู

ลักษณะรูปร่างป้อม ปากกว้าง ที่ใต้คางระหว่างกระดูกกรามล่างมีแผ่นกระดูกแข็ง 1 ชิ้น และ มีก้านครีบหลังอันสุดท้ายยื่นยาวเป็นเส้น เกล็ดเป็นสีเงินแวววาวตลอดทั้งลำตัว

นายไพโรจน์ สิริมนตาภรณ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุ์ปลาในทะเลสาบสงขลา กล่าวว่าปลาเดือน หรือ ปลาตาเหลือกสั้น เป็นปลาที่หายากในทะเลสาบสงขลาในแต่ละปีชาวประมงที่ออกหาปลาจะจับได้เพียงไม่กี่ตัว ปลาชนิดนี้ขนาดใหญ่สุดเท่าที่เคยพบมีน้ำหนักถึง 15 กิโลกรัม

จากการสำรวจพบปลาเดือนซึ่งเป็นปลาที่ใกล้จะสูญพันธุ์ แสดงให้เห็นว่าคลองสำโรงเป็นแหล่งเลี้ยงตัวของปลาเดือนขนาดเล็กโดยคำบอกเล่าของชาวบ้านที่ทำประมงจะพบปลาเดือนในคลองสำโรงมากกว่าคลองอื่นๆ เนื่องจากในอดีตมีความอุดมสมบูรณ์ มีทั้งกุ้ง หอย ปู ปลา ฯลฯ บางฤดูกาลจะเป็นน้ำกร่อยมีการขึ้นลงของน้ำตามการขึ้นลงของระดับน้ำทะเล

ปัจจุบันนี้ คุณภาพน้ำในคลองสำโรงลดต่ำลง มีทั้งขยะมูลฝอย ส่งกลิ่นเหม็นในบางช่วง กระทั่งหลังจากเกิดเหตุการณ์น้ำท่วม หลายหน่วยงานโดยเฉพาะกรมชลประทาน ได้เข้ามาขุดลอกตลอดทั้งลำคลอง ทำให้น้ำในคลองมี ความลึกไม่ต่ำกว่า 2 เมตร คุณภาพน้ำจึงดีขึ้นตามลำดับ

จุดนี้เองส่งผลให้ปลาเดือนได้เข้ามาขยายพันธุ์ในคลองแห่งนี้ได้ดังเดิม ฉะนั้นต้องช่วยกันดูแลอย่าให้เกิดปัญหาซ้ำรอยเดิมอีกครั้งเพราะปล่อยกันจนแย่แล้วมันจะแก้ไม่ทัน

ที่มา ไทยรัฐ