การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

การทำฟาร์มเห็ดแบบ เกษตรอินทรีย์ เห็ดยายฉิม

เห็ดฟาง เป็นอาหารชนิดหนึ่งที่เป็นพืช มีโปรตีนสูงพอๆ กับถั่วเหลือง อาหารที่ทุกคนนิยมบริโภคนี้ เป็นพืชชนิดหนึ่งที่ให้ผลผลิตเร็วมาก คือ ให้ผลผลิตภายใน 2 สัปดาห์เท่านั้น เห็ดฟางเพาะง่าย มีวิธีการเพาะหลายวิธี สามารถทำได้หลายรูปแบบ เช่น เพาะแบบกองสูง เพาะในโรงเรือน การเพาะแบบกองเตี้ย การเพาะในถุง การเพาะแบบโรงเรือนอบไอน้ำ แล้วแต่สภาพความพร้อมของพื้นที่ที่ทำการเพาะปลูก และความพร้อมของเกษตรกรผู้เพาะ

วัสดุที่ใช้เพาะ ก็สามารถใช้ได้หลากหลายอย่าง ตามที่มีในท้องถิ่น เช่น ฟางข้าว ผักตบชวา ต้นกล้วยแห้ง ใส่นุ่น เปลือกถั่ว หรือกากมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นการนำวัสดุที่เหลือใช้ในท้องถิ่นมาเพิ่มมูลค่า สร้างอาหารในครอบครัว สร้างงาน สร้างรายได้เสริม ในช่วงว่างจากฤดูการทำนา และวัสดุที่เหลือจากการเพาะเห็ดก็สามารถนำกลับลงในแปลงนาเพื่อบำรุงดิน หรือทำเป็นปุ๋ยหมักใส่พืชผัก ไม้ผล ไม้ยืนต้น ก็ได้ และที่เราอยากเสนอคือ การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า ซึ่งการเลือกชื้ออุปกรณ์การทำเห็ดนั้นหาไม่ยาก

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้าการเพาะเห็ดฟางในตะกร้า เป็นรูปแบบการเพาะเห็ดฟางอีกแบบหนึ่งที่ทำได้ง่าย ใช้พื้นที่น้อยขั้นตอนไม่ยุ่งยาก ทุกครัวเรือนสามารถทำได้เพื่อบริโภคในครัวเรือน ดอกเห็ดสามารถทยอยออกได้เรื่อยๆ เป็นการลดรายจ่ายด้านอาหารในครัวเรือน และสามารถทำเป็นกิจกรรมเสริมเพื่อพักผ่อนหย่อนใจได้ด้วย

โดยวัสดุที่ใช้เพาะก็สามารถใช้วัสดุเศษเหลือในไร่นาได้เกือบทั้งหมด เช่นเดียวกับการเพาะเห็ดฟางแบบอื่นๆ แต่ที่พิเศษไปกว่านั้นคือ สามารถนำก้อนเชื้อเห็ดถุงที่เก็บดอกหมดแล้วทั้งเห็ดขอนขาว เห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม มาเป็นวัสดุเพาะได้อีกด้วย

วัสดุอุปกรณ์การเพาะปลูกเห็ดฟางตะกร้า

  • ตะกร้าพลาสติกสูงประมาณ 1 ฟุต ตาห่างประมาณ 1 ตารางนิ้ว
  • เชื้อเห็ดฟาง
  • ขี้เลื่อย / ฟางแห้ง
  • อาหารเสริม (มูลสัตว์ผสมรำ อัตรา 1: 1) หรือปุ๋ยหมัก
  • แป้งข้าวสาลี

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้าขั้นตอนการเพาะเห็ดฟางในตะกร้า เริ่มด้วยการนำขี้เลื่อย หรือฟางแห้งมาใส่ในตะกร้าพลาสติกที่เตรียมไว้ ให้มีความสูงประมาณ 2-3 นิ้ว และใช้มือหรือไม้กดให้แน่น จากนั้นนำเอาอาหารเสริมโรยให้ชิดด้านในของตะกร้าเป็นวงกลม บริเวณที่โรยให้มีความกว้างประมาณ 1 ฝ่ามือ ซึ่งใช้ประมาณ 1 ลิตร ต่อชั้น

จากนั้นให้นำเชื้อเห็ดฟางออกจากถุง นำไปคลุกกับแป้งข้าวสาลีพอติดผิวนอก แป้งสาลีนี้จะเป็นอาหารเสริมระยะแรก ที่จะช่วยกระตุ้นให้เชื้อเห็ดเจริญเติบโตได้ดี แล้วโรยทับอาหารเสริมอีกชั้นหนึ่ง ทำเป็นชั้นๆ ลักษณะนี้จนเต็มตะกร้าพลาสติก รดน้ำซ้ำให้ชุ่ม หากก้อนเชื้อเห็ดที่นำมาเพาะยังชุ่มอยู่ก็ไม่ต้องรดน้ำ แต่หากแห้งก็รดน้ำให้ชุ่ม

จากนั้น ควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะสมสำหรับการเกิดดอกเห็ดโดยการปิดโรงเรือนให้มิดชิด ให้อยู่ในอากาศร้อนชื้น เช่น ด้านล่างควรใช้อิฐทับผ้าพลาสติกไว้ เพื่อป้องกันพลาสติกเปิดออก ภายในโรงเรือนควรติดเทอร์โมมิเตอร์ สำหรับวัดอุณหภูมิ ในช่วงวันที่ 1 ถึง 4 วันแรกต้องควบคุมอุณหภูมิในกระโจมหรือในโรงเรือนให้อยู่ในระดับ 37-40 องศาเซลเซียส หากอุณหภูมิสูงเกินไป ให้เปิดช่องระบายอากาศด้านบนของโรงเรือนออกเพื่อระบายอากาศร้อนออก ใช้วัสดุพรางแสงคลุมหรือรดน้ำรอบๆ โรงเรือน

เมื่อครบกำหนด 4 วัน ให้เปิดผ้าพลาสติกหรือประตูโรงเรือนอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมง เพื่อให้มีการถ่ายเทอากาศสะดวก เพื่อให้เส้นใยเห็ดฟางสร้างใยเชื้อเห็ด ถ้าวัสดุแห้งเกินไปให้รดน้ำซ้ำ ในระหว่าง วันที่ 5-8 ต้องควบคุมอุณหภูมิภายในโรงเรือนให้อยู่ระหว่าง 28-32 องศาเซลเซียส ซึ่งในช่วงนี้จะมีการรวมตัวของเส้นใยเป็นดอกเล็กๆ จำนวนมาก เมื่ออายุได้ 9-12 วันก็สามารถที่จะเก็บดอกเห็ดจำหน่ายได้

ต้นทุนในการเพาะเห็ดฟางตะกร้า

  • ตะกร้า 35 บาท
  • เชื้อเห็ด 6 บาท หรือจะนำก้อนเชื้อเห็ดเก่ามาก็ได้
  • ขี้เลื่อย 3 บาท / ฟางแห้ง – บาท
  • อาหารเสริม/แป้งข้าวสาล 3 บาที

ผลผลิตการเพาะเห็ดในตะกร้า 0.5 – 1 กิโลกรัม/ตะกร้า ราคากิโลกรัมละ 50 บาท

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้าปุ๋ยหมัก กับเห็ดฟางตะกร้า ปุ๋ยหมัก คือการนำเอาเศษพืชต่าง ๆ ใช้ได้ทั้งสด แห้ง รวมทั้งปุ๋ยคอกทุกชนิด ที่มีอยู่มาหมักให้ย่อยสลายตัวดีแล้ว นำไปใช้เป็นปุ๋ยบำรุงดิน ปัจจุบันมีการนำจุลินทรีย์มาช่วยให้การหมักย่อยสลายเร็วขึ้น เรียก ปุ๋ยหมักอินทรีย์ชีวภาพ โดยใช้นำหมักที่หมักเอง จากพืชสด หรือ เศษอาหาร 3 ส่วน กากนำตาลหรือนำตาล 1 ส่วน หมักไว้ 7 วันขึ้นไป ก็นำมาใช้ได้ หรืออาจเตมหัวเชื้อ พด. 2 (หัวเชื้อทำปุ๋ยน้ำ ของพัฒนาที่ดิน ) หรือ อาจซื้อหัวเชื้อ อ เอ็ม ที่มีขายตามท้องตลาดก็ได้

การทำปุ๋ยหมักอินทรีย์ชีวภาพ

วัสดุ ใช้มูลสัตว์แห้ง 6 ส่วน แกลบดำ หรือแกลบดิบ หรือใบไม้แห้ง 3 ส่วน รำละเอียด 1 ส่วน น้ำหมัก 1 แก้ว กากนำตาล 1 แก้ว น้ำพอชุ่ม นำทุกอย่างมาผสมคลุกเข้ากัน หมักไว้ 7 – 10 วัน ให้เย็นนำไปใช้ได้ ใบกล้วย ต้นกล้วย ก็สามารถทำได้ แต่ต้องนำมาฝานตากให้แห้งก่อนจึงเก็บไว้เป็นวัสดุเพาะได้

วัสดุที่ใช้สำหรับ การเพาะเห็ดฟางตะกร้า หาซื้อได้ทั่วไป หรือสอบถามที่ ม. ธรรมศาสตร์ (ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีเกษตร) รวมทั้งคำแนะนำการเพาะด้วย รวมทั้งน้ำจุลินทรีย์ด้วย ถ้าไม่เคยเพาะ ทำตามขั้นตอนที่แนะนำ อาจจะสำเร็จ ควรฝึกปฏิบัติน้อยๆ ก่อน หรือศึกษาเพิ่มเติมที่ศูนย์เรียนรู้ที่ อ. บ้านนา จ.นครนายก (ศูนย์พัฒนาของในหลวงฯ) โดยที่การเพาะเห็ดฟางในตะกร้าสามารถใช้วัสดุอื่นๆ เพาะแทนได้ เช่น ต้นกล้วยแห้ง ไส้นุ่น กากถั่ว กากฝ้าย ก้อนเชื้อเห็ดเก่า กากถั่ว กากมันสำปะหลัง ผักตบชวาแห้ง จอกแห้ง อื่นๆ