การปลูกทุเรียน ต้นแข็งแรง ได้ผลดก

การปลูกทุเรียน ให้ต้นแข็งแรง ได้ผลดก ไม่ตายง่าย

เค้าว่ากันว่า การปลูกทุเรียน ให้รอด ต้องห้ามขุดหลุมปลูกเหมือนการปลูกไม้ผลชนิดอื่น เท็จจริงอย่างไร ต้องมาดูกัน จากปากคำของนักปลูกทุเรียนมืออาชีพ

แท้จริงแล้ว วิธีการปลูกทุเรียนนั้น จะได้ผลดีหรือไม่รอด ก็ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและการศึกษาระบบการให้น้ำ ถือเป็นหัวใจหลักในการทำสวนทุเรียน แต่วิธีการที่ไม่ให้ขุดหลุมปลูก จะปลูกต้นทุเรียนยังไงให้รอด นั่นก็เพราะรากทุเรียนต้องการแสงแดด ถ้าใครเคยไปเดินในสวนทุเรียนบ่อยๆ และสังเกตุดู ก็จะเห็นว่า ตามโคนต้นทุเรียน จะมีรากทุเรียนโผล่ขึ้นมาบนดินอยู่เต็มไปหมด


ถ้าปลูกทุเรียนแบบขุดหลุม ต้นจะตายจากเชื้อราและโรคเน่า แถมโตช้าเพราะรากไม่เจอแดด

วุฒิชัย แจ่มสว่าง เจ้าของสวนทุเรียนบ้านสวนปิยะพัทธ์ อ.เมือง จ.จันทบุรี ผู้คร่ำหวอดในวงการทุเรียนมาหลายสิบปี บอกเคล็ดลับที่คนทั่วไปไม่ค่อยรู้ และด้วยเทคนิคที่จะบอกต่อไปนี้ จะทำให้คุณปลูกทุเรียนได้ผลผลิตมากมาย ต้นแข็งแรง ได้ผลดกทุกปีแน่นอน

เลือกสายพันธุ์ทุเรียนสำหรับปลูก

สายพันธุ์ทุเรียนที่นิยมปลูกกันในประเทศไทยมากที่สุด มีอยู่ 4 สายพันธุ์ ได้แก่ กระดุม ชะนี หมอนทอง และก้านยาว แต่สายพันธุ์ทุเรียนที่มีในประเทศ จะสามารถแบ่งตามลักษณะได้ 6 กลุ่มใหญ่ คือ

  • กลุ่มทุเรียนกบ เป็นกลุ่มที่มีลักษณะใบเป็นรูปไข่ ปลายแหลมโค้ง ฐานใบกลม ส่วนผลมีทั้งแบบกลม รี และแป้น หนามงอโค้ง โดยจะมีสายพันธุ์ทุเรียน 46 พันธุ์ เช่น กบก้านยาว กบตาดำ กบก้านเหลือง
  • กลุ่มทุเรียนลวง เป็นกลุ่มที่มีลักษณะใบป้อม ปลายใบเรียว ฐานใบแหลมและมน ผลมีทั้งแบบกระบอกและรี หนามเว้า โดยมีสายพันธุ์ทุเรียนที่อยู่ในกลุ่มนี้ 12 พันธุ์ เช่น ชะนี ชะนีก้านยาว ลวงทอง
  • กลุ่มทุเรียนก้านยาว เป็นกลุ่มที่มีลักษณะป้อมช่วงปลายใบ ปลายเรียวแหลม ฐานใบเรียว ส่วนผลมีทั้งแบบไข่กลับและแบบกลม หนามนูน โดยจะมีสายพันธุ์ทุเรียน 8 พันธุ์ เช่น ก้านยาว ก้านยาวพวง ก้านยาวใบด่าง
  • กลุ่มทุเรียนกำปั่น เป็นกลุ่มที่มีลักษณะใบยาวรี ปลายใบเรียว ฐานใบแหลม ส่วนผลเป็นทรงขอบขนาน หนามแหลมตรง โดยมีพันธุ์ทุเรียนที่อยู่ในกลุ่มนี้ 13 พันธุ์ เช่น หมอนทอง กำปั่นเหลือง กำปั่นแดง
  • กลุ่มทุเรียนทองย้อย เป็นกลุ่มที่มีลักษณะป้อมช่วงปลาย ปลายใบเรียวแหลม ฐานใบมน ผลเป็นรูปไข่กลับ ส่วนหนามนูนปลายแหลม โดยมีพันธุ์ทุเรียนที่อยู่ในกลุ่มนี้ 14 พันธุ์ เช่น ทองย้อยเดิม ทองย้อยฉัตร ทองใหม่
  • กลุ่มทุเรียนเบ็ดเตล็ด เป็นกลุ่มที่มีลักษณะไม่แน่ชัด โดยมีอยู่สายพันธุ์ทุเรียนมากถึง 81 พันธุ์ เช่น กระดุมทอง กระดุมสีนาค เม็ดในกระดุม

การปลูกทุเรียน ให้ต้นแข็งแรง ได้ผลดก ไม่ตายง่าย

เมื่อได้สายพันธุ์หรือต้นพันธุ์ที่ต้องการมาแล้ว ขั้นตอนต่อไปจึงต้องเริ่มหาพื้นที่ในการปลูกทุเรียน เพื่อสร้างผลผลิตให้ได้ตามเป้าหมาย

การเตรียมพื้นที่ในการปลูกทุเรียน

ต้องปรับพื้นที่และติดตั้งระบบน้ำ หากปลูกในจำนวนมาก ต้องมีการจัดการระบบน้ำให้มีประสิทธิภาพ และวางผังในการปลูก เนื่องจากต้นทุเรียนเป็นไม้ขนาดใหญ่ อายุหลายปี การวางผังปลูกจึงมีความจำเป็นมาก และต้องไม่ให้มีแอ่งที่จะทำให้น้ำท่วมขังได้ ควรปลูกต้นทุเรียนบนสันเนิน ระยะห่างระหว่างต้น ควรเว้นไว้รอบด้านละ 9 เมตร เป็นอย่างน้อย พื้นที่ 1 ไร่ สามารถปลูกต้นทุเรียนได้ประมาณ 16 ถึง 25 ต้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับระยะห่างในการปลูก และระยะระหว่างแถว เพื่ออำนวยความสะดวกต่อการนำเครื่องจักร เครื่องมือต่างๆ เป็นตัวช่วยในด้านการดูแลรักษา รวมไปถึงขั้นตอนในการเก็บเกี่ยวผลทุเรียน แต่หากว่าเกษตรกรหรือผู้ปลูกไม่มีพื้นที่มาก อย่างน้อยที่สุด พื้นที่สำหรับปลูกทุเรียนให้ได้ผลดี ก็ต้องมีพื้นที่อย่างน้อย 7-10 เมตร ไว้สำหรับปลูกต้นทุเรียนซัก 1 ต้น


วิธีการปลูกต้นทุเรียน

การปลูกทุเรียน ทำได้ทั้งการขุดหลุมปลูกเหมือนการปลูกพืชผลไม้ทั่วไป วิธีการนี้เหมาะกับพื้นที่ที่ค่อนข้างแห้งแล้ง ไม่ต้องมีการวางระบบน้ำก่อนปลูก เพราะดินในหลุมปลูก จะช่วยเก็บความชื้นให้ต้นกล้าได้เติบโตได้ดี แต่หากมีฝนตกชุกและมีน้ำขัง จะทำให้ทุเรียนเกิดโรครากเน่าและตายได้ ส่วนการปลูกโดยการยกโคก หรือปลูกบนสันเนิน จะเหมาะกับพื้นที่ที่มีฝนตกชุก เพราะทำให้มีการระบายน้ำได้ดี น้ำไม่ขังบริเวณโคนต้น แต่ต้องวางระบบน้ำให้ดีก่อนปลูก การปลูกวิธีนี้ ต้นทุเรียนจะเจริญเติบโตเร็วกว่าการขุดหลุม และที่สำคัญคือ ใช้ต้นกล้าที่มีขนาดเล็ก มีระบบรากดี ไม่ขดงอ แต่หากจะปลูกด้วยต้นกล้าขนาดใหญ่ควรตัดแต่งรากที่ขดงอทั้งที่ก้นถุงและด้านข้าง รวมทั้งควรมีการพรางแสงให้กับต้นทุเรียนที่ปลูกใหม่ด้วยวัสดุต่างๆ เช่น ตาข่ายพรางแสง ทางมะพร้าว หรือปลูกในที่มีร่มเงาของไม้อายุสั้นอื่นๆ เช่น กล้วย มะละกอ เพื่อเป็นไม้พี่เลี้ยงก่อนก็ได้

การปลูกทุเรียน ให้ต้นแข็งแรง ได้ผลดก ไม่ตายง่าย

การปลูกทุเรียนให้ไม่ตาย การปลูกทุเรียนให้รอด

เลือกต้นกล้าขนาดเล็ก มีระบบรากที่ดี ปลูกบนกองดิน ใช้ตาข่ายพรางแสง หรือปลูกในที่ร่มเงา หรือปลูกใกล้กับไม้พี่เลี้ยงก่อนต้นทุเรียนจะโต

ฤดูในการปลูกทุเรียน

ไม่ได้กำหนดตายตัวว่าควรปลูกในฤดูไหนถึงจะดี ข้อสำคัญคือ ในพื้นที่ปลูกทุเรียน ควรจะมีระบบการจัดการน้ำที่ดีในระดับหนึ่ง เนื่องจากช่วงปลูกนั้น ต้นทุเรียนต้องการน้ำเป็นพิเศษ แต่หากการจัดระบบน้ำไม่เต็มที่ อาจเลือกที่จะปลูกต้นทุเรียนในช่วงฤดูฝนก็ได้

การปลูกทุเรียนในกระถาง

เมื่ออยากปลูกทุเรียนไว้ซักต้น แต่อาจมีพื้นที่จำกัด และจำเป็นต้องปลูกทุเรียนไว้ในกระถาง ก็ทำได้ง่ายๆ ข้อดีของการปลูกทุเรียนในกระถาง มีเยอะ เช่น สามารถควบคุมคุณภาพของรสชาติ การเกิดโรค วัชพืชต่างๆ ไม่วุ่นวายกับระบบน้ำและปุ๋ย เหมือนการปลูกลงดิน และใช้พื้นที่น้อยกว่า ให้ผลผลิตเร็วกว่า แถมยังใช้กับการปลูกผลไม้อื่นในกระถางได้ด้วย วิธีการปลูกทุเรียนในกระถาง ก็ทำง่ายมาก ให้นำกิ่งพันธุ์ทุเรียน (ไม่ควรใช้การเพาะเมล็ด เพราะจะทำให้ทุเรียนเกิดรากแก้ว) จะเป็นกิ่งตอน กิ่งเสียบยอด หรือกิ่งทาบ ที่มีใบแก่เท่านั้น



เลือกกิ่งที่มีอายุอย่างน้อย 1 ปี นำมาตัดถุงชำออก เอาดินออกประมาณ 1 ใน 4 ส่วน นำดินดำหรือหน้าดิน 1 ส่วน แกลบดิน 2 ส่วน และมูลวัวหรือมูลควาย 1 ส่วน (หรือเลือกผสม ปุ๋ยอินทรีย์ สำหรับปลูกทุเรียน) มาคลุกเคล้าให้เข้ากันใส่ลงในกระถางให้พอดี นำต้นทุเรียนมาปลูกพร้อมปักไม้ผูกเชือกกับลำต้นกันลมพัดโยก เสร็จแล้วให้รดน้ำทันที และนำวัสดุมาคลุมหน้าดิน เช่น หญ้าแห้ง ใบไม้แห้ง กากชากาแฟ หรือมูลสัตว์ เพื่อรักษาความชื้นแก่ดิน ระยะแรก ให้รดน้ำเฉพาะบริเวณโคนต้นในตอนเช้าอย่างสม่ำเสมอ ประมาณ 1-2 เดือน ต้นทุเรียนก็จะเริ่มแตกใบอ่อน หากเป็นช่วงหน้าฝนหรือมีความชื้นมาก ให้นำวัสดุคลุมหน้าดินออกเพื่อป้องกันต้นทุเรียนเกิดโรคโคนเน่า

การปลูกทุเรียน ให้ต้นแข็งแรง ได้ผลดก ไม่ตายง่าย

การดูแลรักษาต้นทุเรียนที่ปลูก

ต้องไม่ลืมในการกำจัดวัชพืชออกทุกๆ 2 เดือน พร้อมทั้งใส่ปุ๋ยเป็นประจำ แนะนำ ปุ๋ยหมักชีวภาพ สำหรับต้นทุเรียน ควรรดน้ำสม่ำเสมอในทุก 3 วัน และหมั่นดูแลป้องกันโรค เช่น โรคใบไหม้ โรคใบติด โรคจากเชื้อราไฟทอปธอร่า และโรคราสีชมพู ไม่ให้มาทำร้ายต้นทุเรียน กำจัดแมลงและศัตรูพืชทิ้ง ตัดผล กิ่ง ใบ ที่ไม่สมบูรณ์หรือถูกทำลายออก ฉีดพ่นน้ำให้แมลงหลุด หรือถ้าหากมีแมลงหรือศัตรูพืชมากเกินไป อาจจะใช้การฉีดสารฆ่าแมลงที่ทำจากสมุนไพรทั้งหลายเข้าช่วยก็ได้

การใส่ปุ๋ยบำรุงต้นทุเรียน ขึ้นอยู่กับช่วงของการเจริญเติบโต โดยเน้นดูที่ธาตุอาหารเป็นหลัก โดยเฉพาะในช่วง 2 ปีแรก ตั้งแต่เตรียมหลุมปลูก ในช่วงนี้ใช้ปุ๋ยอินทรีย์หรือปุ๋ยคอก ไม่จำเป็นต้องใช้ปุ๋ยเคมี แต่หากเข้าสู่ช่วงแตกกิ่งใบให้เน้นไนโตรเจน เมื่อใกล้ช่วงออกดอกให้ลดไนโตรเจนลง เพื่อหยุดการแตกกิ่งใบ แล้วมาเน้นปุ๋ยที่มีฟอสเฟตหรือโปแตสเซียมสูงแทน เพื่อเร่งดอก หลังจากติดผลแล้วและต้องการเร่งการเจริญเติบโตของผล ให้ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ หลังจากติดผลแล้ว 5-6 สัปดาห์ ระหว่างนี้ก็ควรหมั่นกำจัดวัชพืชที่จะมาแย่งสารอาหารจากต้นทุเรียนด้วย

การปลูกทุเรียน ให้ต้นแข็งแรง ได้ผลดก ไม่ตายง่าย

ปลูกทุเรียนยังไงให้รอด เทคนิคการปลูกโดยมืออาชีพ

โดย วุฒิชัย แจ่มสว่าง เจ้าของสวนทุเรียนบ้านสวนปิยะพัทธ์ จันทบุรี บอกว่า ให้ใช้วิธีพูนดินให้เป็นกองเนิน ขนาดกว้าง 1.5-2 เมตร สูง 50 ซม. จากนั้นขุดหลุมบนกองดินที่พูนขึ้นมา กว้าง 50 ซม. ลึก 30 ซม. เอาแกลบผสมดิน ในอัตรา 1 : 1 รองก้นหลุม ห้ามใช้อย่างอื่นนอกจากแกลบรองก้นหลุมเด็ดขาด เพราะเสี่ยงเกิดเชื้อรา ทำให้รากเน่าได้ จากนั้นนำต้นที่พร้อมปลูกค่อยๆหย่อนลงในหลุม ระวังอย่าให้กระทบกระเทือนราก เพราะจะมีผลต่อการเจริญเติบโตของต้น แล้วนำดินมากลบรอบต้นสูง 5 ซม. นำฟางมาคลุมโคนต้นเล็กน้อย อย่าให้แน่นจนเกินไป มิฉะนั้นเชื้อราจะตามมาหลอกหลอนไม่มีจบสิ้น เปิดสปริงเกอร์ให้น้ำวันเว้นวัน วันละ 30 นาที ประมาณ 15 วันแรกห้ามให้ปุ๋ย เพราะต้นยังอ่อน รากยังเดินไม่เต็มที่ ไม่พร้อมจะรับปุ๋ยใดๆ

การปลูกทุเรียน ให้ต้นแข็งแรง ได้ผลดก ไม่ตายง่าย

ปลูกไปแล้ว 15 วัน ให้สังเกตมียอดแตกเพิ่มหรือไม่ ถ้าไม่มีให้คุ้ยดิน แล้วนำต้นขึ้นมาดูว่ารากเดินหรือเปล่า หากไม่เดินปลายรากจะเป็นสีน้ำตาล ให้ค่อยๆ คลี่รากฝอยออกมา แล้วนำลงปลูกใหม่ แต่ถ้ามียอดแตกใหม่ เริ่มให้ปุ๋ยได้เลย ปุ๋ยสูตร 46-0-0 จำนวน 20 เม็ด ห่างโคนต้น 1 คืบ หรือปุ๋ยอินทรีย์ 1 กำมือ ห่างโคนต้น 1 คืบเช่นกัน ช่วงปีที่ 1-2 เพิ่มปุ๋ยทั้งสองชนิดอีกเท่าตัว ให้ปุ๋ยต้นทุเรียนในทุก 20 วัน

เมื่อเข้าสู่ปีที่ 3 ให้เปลี่ยนมาใช้ ปุ๋ยอินทรีย์ 2 กำมือ หรือปุ๋ยเคมีสูตรเสมอ 1 กำมือ ทุก 20 วัน แต่เมื่อถึงเวลาที่ต้นทุเรียนเริ่มออกลูก หากใช้ปุ๋ยเคมีให้เปลี่ยนเป็นสูตรตัวหน้าต่ำ ตัวกลางและหลังสูง ทุก 20 วันเหมือนเดิม ส่วนปุ๋ยอินทรีย์ให้ตามปกติ เก็บเกี่ยวเสร็จ ให้กลับไปใช้ปุ๋ยบำรุงต้น 46-0-0 ผ่านไปแล้ว 20 วัน กลับมาใช้ปุ๋ยเสมอทุก 20 วัน รอติดผล เปลี่ยนไปใช้ปุ๋ยสูตรตัวหน้าต่ำ ตัวกลางและหลังสูง หมุนเวียนไปอย่างนี้ทุก 20 วันเหมือนเดิม

เรียบเรียง : www.kasetorganic.com
ภาพ : thairath.co.th / kapook.com / technologychaoban.com