การปลูกข้าวสังข์หยด

ข้าวสังข์หยด เป็นข้าวสายพันธุ์พื้นเมืองของจังหวัดพัทลุง ที่มีการปลูกและเป็นที่นิยมในท้องถิ่นมานานหลายชั่วอายุคนแล้ว โดยเป็นข้าวนาสวนที่มีคุณภาพดีมาก สามารถต้านทานต่อโรคและแมลงศัตรูพืชหลายชนิด อีกทั้งสามารถปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมได้ดี และที่สำคัญเมื่อหุงสุกแล้ว ข้าวสังข์หยด
จะมีความอ่อนนุ่ม และหอมอร่อย ทั้งตอนสุกใหม่ๆ และหุงทิ้งไว้นานแ้ล้ว เนื้อข้าวมีความอ่อนนุ่ม ไม่เหนียวมาก ทำให้ย่อยง่าย เหมาะกับผู้สูงอายุและผู้ที่ไม่ใช้แรงงานหนัก อีกทั้งข้าวกล้องสังข์หยดนั้น ยังเป็นข้าวที่มีสารอาหารครบถ้วนมากกว่าข้าวกล้องชนิดอื่นด้วย

ปัจจุบันกระแสความนิยมของผู้บริโภคได้ให้ความสำคัญกับอาหารสุขภาพปลอดภัยจากสารพิษ จึงทำให้มีการผลิตอาหารเพื่อสุขภาพออกสู่ตลาดกันมากขึ้น “ข้าวสังข์หยด” จึงเป็นหนึ่งในสินค้าที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคอย่างกว้างขวางมากขึ้นตามลำดับในปัจจุบัน

เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2549 ข้าวสังข์หยดพัทลุงยังได้รับคำประกาศรับรองให้เป็น “สินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์” หรือข้าวจีไอ (GI) ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ.2546 โดยใช้ชื่อว่า “ข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุง” นับเป็นข้าวจีไอพันธุ์แรกของประเทศไทยซึ่งชาวนาพัทลุงต่างภูมิใจอย่างยิ่งที่ได้รักษามรดกภูมิปัญญาของบรรพบุรุษไว้ได้จนถึงวันนี้ และได้รับการคุ้มครองสิทธิให้แก่ชุมชนผู้ผลิตข้าวสังข์หยดในจังหวัดพัทลุงอีกด้วย

การปลูกข้าวสังข์หยด

การปลูกข้าวสังข์หยด

ขณะนี้มีการขยายพื้นที่ปลูกข้าวสังข์หยดเพิ่มมากขึ้น คาดว่าในไม่นานจะมีการปลูกประมาณ 15,000 ไร่ ผลผลิตประมาณไร่ละ 450-500 กิโลกรัม และในฤดูกาลผลิตปีต่างๆ ในจังหวัดพัทลุงนั้น ได้ตั้งเป้าผลิต ข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุง โดยเปิดรับสมัครเกษตรกรเข้าร่วมโครงการทั้งสิ้น 19 กลุ่ม จำนวน 371 ราย ซึ่งจะเป็นเกษตรกรจากอำเภอเมืองพัทลุง ปากพะยูน เขาชัยสน ควนขนุน และบางแก้ว คาดว่าจะได้ผลผลิตไม่ต่ำกว่า 1,000 ตันข้าวเปลือกมีมูลค่าถึง 10 ล้านบาท โดยเกษตรกรจะนิยม เริ่มปลูกตั้งแต่เดือนสิงหาคม-ตุลาคมของทุกปี และเก็บเกี่ยวราวต้นปีถัดไป โดยอายุของข้าวจะอยู่ที่ประมาณ 4-5 เดือน

สำหรับรายละเอียดการเข้าร่วมโครงการผลิตข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุง หรือข้าวจีไอ นั้นเกษตรกรจะต้องรวมกันเป็นกลุ่มผู้ผลิตและขึ้นทะเบียนสมาชิกไว้ รวมทั้งยอมรับเงื่อนไขการตรวจรับรองการผลิตข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุง และปฏิบัติตามขั้นตอนการผลิตตามระบบจัดการคุณภาพ (GAP ข้าว) โดยจะมีการบันทึกการปฏิบัติทุกขั้นตอน ที่สำคัญจะต้องมีการตรวจประเมินรับรองแหล่งผลิตก่อน จึงจะถือว่าผลผลิตที่ได้เป็นข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุงของจริง

กระบวนการผลิตข้าวสังข์หยดจึงมีวิธีการ และขั้นตอนค่อนข้างยุ่งยากสมราคา แต่คาดว่าผลตอบแทนด้านชื่อเสียงของสินค้าและรายได้จะคุ้มค่าให้แก่เกษตรกรชาวพัทลุงที่ต้องลงทุนลงแรงรักษาข้าวพันธุ์ไทยแท้ไว้ไม่ให้สูญพันธุ์ต่อไป

หากเกษตรกรทั่วไปที่ต้องการนำสายพันธุ์ข้าวสังข์หยดไปปลูกนอกพื้นที่ ควรติดต่อและสอบถามเงื่อนไขการรับรองจากกลุ่มเกษตรกรปลูกข้าวสังข์หยดในจังหวัดพัทลุงต่อไป

การปลูกข้าวสังข์หยด

วิธีการปลูกข้าวสังข์หยด

เกษตรกรนิยมใช้วิธีการปลูกโดยการ หว่านสำรวย และหว่านน้ำตม ประมาณร้อยละ 80 ของพื้นที่ปลูกทั้งหมด พื้นที่อำเภอเมืองพัทลุง ควนขนุน บางแก้ว ป่าบอน และปากพะยูน ส่วนอีกประมาณร้อยละ 20 ใช้วิธีปักดำ ซึ่งดำเนินการในแปลงนา กระทงเล็กๆ ได้แก่ อำเภอกงหรา ตะโหมด และศรีบรรพต ส่วนใหญ่เกษตรกรปลูกไว้เพื่อการบริโภคในครัวเรือน ข้าวสังข์หยดเป็นข้าวเจ้าประเภทไวต่อช่วงแสง จึงปลูกได้เฉพาะข้าวนาปี โดยช่วงเวลาปลูกจนถึงเก็บเกี่ยวประมาณเดือนสิงหาคม ถึง เดือนกุมภาพันธ์ ของทุกปี

แหล่งจำหน่ายข้าวสารสังข์หยด พัทลุง

  1. สหกรณ์กรการเกษตรแม่บ้านภักดีร่วมใจ จำกัด โดย นางสายสุนีย์ เกื้อแก้ว เลขที่ 209 ม.6 ต.ดอนประดู่ อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง 08-1098-9686
  2. วิสากิจชุมชนบ้านเขากลาง โดย นายนัด อ่อนแก้ว เลขที่ 7 ม.13 ต.ปันเต อ.ควนขนุน จ.พัทลุง 08-7286-6446
  3. วิสาหกิจชุมชนกลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านปาบ โดย นางพวงแข ดิจธนบุญญา เลขที่ 4 ม.7 ต.เขาเจียก อ.เมือง จ.พัทลุง 08-1963-5950
  4. ร้านธรรมชาติไรซ์ โดย นางบุษบง ธรรมชาติ เลขที่ 363 ม.13 ต.โคกสัก อ.เมือง จ.พัทลุง 08-1277-2966, 0-7469-5622
เกษตรมือใหม่

เกษตรมือใหม่

เริ่มต้นจากการที่อยากปลูกผักกินเอง ปลูกมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นไอเดียที่หลากหลายและอยากนำมาแชร์กันให้รู้ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผักนะเออ