โพแทสเซียมในผักผลไม้

ผัก กับ โพแทสเซียม และ อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง

บังเอิญว่าสมาชิกท่านหนึ่งได้เอ่ยถึง สารอาหารอย่าง Vitamin K หรือ สารโพแทสเซียมในผักชี ซึ่งเป็นสารที่มีอยู่มากในผักและผลไม้หลายชนิด โดยเฉพาะในเมืองไทยเรา ผักและผลไม้ส่วนใหญ่ ล้วนให้สารอาหารโพแทสเซียมแทบทั้งนั้น จึงอยากจะนำเสนอข้อมูล ผักกับโพแทสเซียมในส่วนนี้ เผื่อจะเป็นประโยชน์กับตัวเองในอนาคต และอาจเป็นประโยชน์กับหลายท่าน ในกรณีที่เกิดปัญหาเรื่อง ไต

โพแทสเซียม เป็นธาตุเคมีในกลุ่มโลหะ มีเลขอะตอม 19 สัญลักษณ์ K สัญลักษณ์ของโพแทสเซียม มาจากภาษาเยอรมันว่า Kalium ส่วนชื่อโพแทสเซียม มาจากคำว่า โพแทส ซึ่งเป็นชื่อเรียกแร่ชนิดหนึ่งที่สกัดธาตุโพแทสเซียมได้

ผักและผลไม้มีประโยชน์ก็จริง แต่เนื่องด้วยสภาวะของโรคไตทำให้ผู้ป่วยโรคไตต้องตัดใจที่จะไม่กินหรือกินผลไม้บางชนิดลดลง และเลือกผลไม้อย่างอื่นแทน ทั้งนี้ก็เพราะผักและผลไม้มีส่วนประกอบของโพแทสเซียม โดยเฉพาะในผักผลไม้ที่มีสีเข้มมักมีส่วนประกอบของโพแทสเซียมในปริมาณมาก ด้วยความสามารถในการทำงานของไตที่ลดลง ทำให้ผู้ป่วยโรคไตโดยเฉพาะผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระดับที่ 4 และ 5 จะขับปัสสาวะได้น้อย ทำให้ร่างกายมีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูง (เกินกว่า 5 mg/dl) ส่งผลต่อการทำงานของหัวใจ ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ และร้ายแรงอาจถึงขั้นหยุดเต้น (ปริมาณโพแทสเซียมที่แนะนำให้รับประทานต่อวันประมาณ 1,950-3,120 มิลลิกรัม)

ผัก กับ โพแทสเซียม และ อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง

ดังนั้นสิ่งที่ผู้ป่วยไตเรื้อรังควรทำคือ ฟังคำแนะนำจากแพทย์และนักกำหนดอาหารเกี่ยวกับระดับของโรคไตวายเรื้อรังของตนเอง และหากไม่แน่ใจถึงชนิดและปริมาณผักและผลไม้ที่ผู้ป่วยสามารถรับประทานได้ใน 1 วัน ควรซักถามเพื่อให้เข้าใจ ทั้งนี้ผู้ป่วยควรที่จะจดบันทึกอาหารอย่างสม่ำเสมอ และเรียนรู้ที่จะเลือกรับประทานผักและผลไม้ที่มีโพแทสเซียมต่ำ และหลีกเลี่ยงผักผลไม้ที่มีโพแทสเซียมสูง หากผู้ป่วยสามารถปฏิบัติได้ก็จะสามารถช่วยชะลอความเสื่อมของไตได้อีกทางหนึ่ง

อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง ที่ควรระวัง ได้แก่

  • ถั่วเมล็ดแห้ง เช่น ถั่วเหลือง ถั่วดำ และถั่วปากอ้า
  • ผักที่มีสีเข้ม เช่น หน่อไม้ฝรั่ง ดอกกะหล่ำ บล็อกโคลี่ ผักชี ผักคะน้า ฟักทอง มะเขือเทศ และแครอต
  • ไม่เติมผงชูรส (โมโนโซเดียมกลูตาเมท)ในอาหาร หากซื้ออาหารนอกบ้านควรบอกคนขาย (ผักที่มีโพแทสเซียมไม่สูงมากและกินได้ เช่น แตงกวา น้ำเต้า บวบ ฟักเขียว มะเขือยาว ถั่วฝักยาว ผักกาด)
  • ผลไม้ เช่น ส้ม กล้วย ทุเรียน มะม่วงสุก และผลไม้แห้งทุกชนิด

ผัก กับ โพแทสเซียม และ อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง

เรื่อง อาหาร กับการมี โพแทสเซียมในเลือดสูง ในผู้ป่วย โรคไต เรื้อรัง

ผู้ป่วยโรคไตที่มีการทำงานของไตลดลง ร่างกายไม่สามารถขับโพแทสเซียมออกได้ตามปกติ ทำให้ผู้ป่วยบางรายมีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงและอาจนำไปสู่อาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง หัวใจเต้นผิดปกติ หรือหยุดเต้นได้ ดังนั้นเพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีโพแทสเซียมสูง และเลือกรับประทานอาหารที่มีโพแทสเซียมต่ำหรือปานกลางแทน โดยพิจารณาดังนี้

  • ผู้ที่มีระดับโพแทสเซียมในเลือดมากกว่า 5.2 mEq/L ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีโพแทสเซียมสูงถึงปานกลาง และเลือกผลไม้โพแทสเซียมต่ำ น้อยกว่าหรือเท่ากับ 1 ส่วน หรือผักที่มีโพแทสเซียมต่ำ น้อยกว่าหรือเท่ากับ 3 ส่วนต่อวัน
  • ผู้ที่มีระดับโพแทสเซียมในเลือดน้อยกว่า 3.5 mEq/L สามารถรับประทานผลไม้หรือผักที่มีโพแทสเซียมสูง น้อยกว่าหรือเท่ากับ 1 ส่วน/วัน, ผลไม้หรือผักที่มีโพแทสเซียมปานกลาง น้อยกว่าหรือเท่ากับ 2 ส่วน/วัน, ผลไม้โพแทสเซียมต่ำ น้อยกว่าหรือเท่ากับ 3 ส่วน/วันหรือผักที่มีโพแทสเซียมต่ำ น้อยกว่าหรือเท่ากับ4 ส่วน/วัน

นอกจากนี้ผู้ที่มีภาวะไตเสื่อมควรระมัดระวังการใช้ผลิตภัณฑ์ปรุงรสที่มีโซเดียมต่ำในท้องตลาด เนื่องจากผลิตภัณฑ์ กลุ่มดังกล่าวมักใช้เกลือโพแทสเซียมแทน ซึ่งอาจส่งผลให้ผู้ป่วยมีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูงๆ ได้ ดังนั้นจึงควรอ่านฉลากบนบรรจุภัณฑ์ก่อนการเลือกซื้อสิ้นค้า
ปริมาณโพแทสเซียมในผักและผลไม้แต่ละชนิด

ผัก กับ โพแทสเซียม และ อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง

หากต้องการทราบว่า ผักผลไม้ชนิดใดให้สารโพแทสเซียมเท่าไหร่ ใน Internet น่าจะมีบอกไว้หลายแหล่ง และสามารถหาได้ง่าย จึงของดเว้นการนำเสนอเพิ่มเติมในเรื่องนี้ไว้ก่อน

ถึงแม้ว่าเริ่มแรกจะเอ่ยถึงสารโพแทสเซียมซะน่ากลัว แต่หากคนทั่วไปที่มีร่างกายปกติดี วิตามิน K ตัวนี้ก็จะมีประโยชน์ต่อร่างกายเป็นอย่างมากทีเดียว โดย โพแทสเซียม (Potassium) จะทำงานร่วมกับ ธาตุโซเดียม ในการควบคุมสมดุลของน้ำในร่างกายและช่วยทำให้หัวใจเต้นเป็นปกติ โดยความเครียดทางด้านร่างกายและจิตใจ อาจส่งผลให้ขาดโพแทสเซียมได้ หากโพแทสเซียมและโซเดียมในร่างกายเสียสมดุลจะทำให้การทำงานของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อเสียไป

แหล่งที่พบโพแทสซียมตามธรรมชาติ ได้แก่ โยเกิร์ต ผลไม้รสเปรี้ยว กล้วย ลูกพีช มันฝรั่ง แคนตาลูป มะเขือเทศ ผักวอเตอร์เครส ผักใบเขียวทุกชนิด สะระแหน่ เมล็ดทานตะวัน ถั่ว และผลเสียที่เรารู้กันแล้วของการรับประทานโพแทสเซียมเกินขนาด ร่างกายอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้ หากรับประทานในปริมาณตั้งแต่ 18 กรัมขึ้นไป และโรคจากการขาดโพแทสเซียม ได้แก่อาการบวม และภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (ไฮโปไกลซีเมีย) สำหรับศัตรูของธาตุโพแทสเซียม ก็ได้แก่ น้ำตาล กาแฟ แอลกอฮอล์ และยาขับปัสสาวะ

ประโยชน์ของโพแทสเซียม

  • โพแทสเซียมช่วยควบคุมสมดุลของน้ำในร่างกายและช่วยทำให้หัวใจเต้นเป็นปกติ
  • ธาตุโพแทสเซียม ช่วยลดความดันโลหิต
  • ช่วยรักษาภูมิแพ้
  • ช่วยให้มีสติปัญญา จิตใจร่าเริงแจ่มใสได้ โดยการส่งออกซิเจนไปเลี้ยงที่สมอง
  • ช่วยกำจัดของเสียในร่างกาย

ผัก กับ โพแทสเซียม และ อาหารที่มีโพแทสเซียมสูง

คำแนะนำในการรับประทานโพแทสเซียม

  • โพแทสเซียมในรูปแบบอาหารเสริม มักพบได้ในรูปแบบของวิตามินรวมและแร่ธาตุรวม
  • เกลือโพแทสเซียมอินทรีย์ประกอบไปด้วย กลูโคเนต ซิเทรต ฟูเมเรต และเกลือโพแทสเซียมอนินทรีย์ จะประกอบไปด้วย ซัลเฟต คลอไรด์ ออกไซด์ คาร์บอเนต
  • คุณสามารถหาซื้อแบบแยกเป็นโพแทสเซียม ซิเทรต กลูโคเนต คลอไรด์ ได้ในขนาดประมาณ 600 mg. ซึ่งจะมีโพแทสเซียมผสมอยู่ประมาณ 100 mg. โดยรูปแบบที่แนะนำคือ ไกลซิเนตโพแทสเซียมซิเทรต
  • ยังไม่มีขนาดที่แนะนำให้รับประทานในแต่ละวัน แต่โดยทั่วไปแล้วขนาดตั้งแต่ 1,600 – 2,000 mg. ต่อวันถือว่าเพียงพอแล้วสำหรับผู้ใหญ่ผู้ที่สุขภาพแข็งแรง
  • สำหรับผู้ที่ดื่มกาแฟเป็นประจำและมีอาการอ่อนล้า อาจเกิดจากการสูญเสียโพแทสเซียมเพราะกาแฟ
  • สำหรับผู้ที่ชอบรับประทานของหวานและชอบดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ ระดับของโพแทสเซียมในร่างกายอาจจะต่ำได้
  • สำหรับผู้ที่กำลังลดความอ้วนด้วยการรับประทานประเภทคาร์โบไฮเดรตน้อย จะส่งผลให้ระดับโพแทสเซียมในร่างกายลดลง ซึ่งจะส่งผลให้กล้ามเนื้อเกิดอาการอ่อนล้าหรือตอบสนองช้า
  • หากระดับโพแทสเซียมในร่างกายมากเกินไปจะถูกไตขับออกมา และสำหรับผู้ที่ไตทำงานได้ไม่ดีก็ไม่ควรรับประทานโพแทสเซียมเสริมในปริมาณที่สูงมากจนเกินไป

อ้างอิง : siamkidney.org / phimaimedicine.org / greenerald.com

เกษตรมือใหม่

เกษตรมือใหม่

เริ่มต้นจากการที่อยากปลูกผักกินเอง ปลูกมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นไอเดียที่หลากหลายและอยากนำมาแชร์กันให้รู้ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผักนะเออ