อาหารภาคเหนือ กับผักพื้นบ้าน วิถีพอเพียง

อาหารภาคเหนือ กับผักพื้นบ้าน แบบวิถีพอเพียง

เมื่อนานมาแล้ว ย้อนกลับไปในอดีตที่บริเวณภาคเหนือของไทยเรานั้น ครั้งก่อนเคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรล้านนา ครั้นอยู่ในช่วงที่เรืองอำนาจ ได้แผ่ขยายอาณาเขตเข้าไปยังประเทศเพื่อนบ้าน อย่าง ลาว พม่า มีผู้คนจากดินแดนต่างๆ อพยพเข้าไปตั้งถิ่นฐานรกรากในดินแดนแห่งนี้ แล้วก็ได้รับเอาวัฒนธรรมจากหลากหลายชนชาติที่กล่าวมานั้น เข้ามาด้วยหลายๆ แขนง ทั้งการใช้ชีวิต การดำเนินชีวิต วิถีชีวิตที่ค่อยๆ ผสมผสานหยั่งลึกลง รวมทั้งเรื่องอาหารการกินด้วย

ในภาคเหนือ เรื่องของอาหาร ถือเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่ง จริงๆ ในประเทศไทยเองล้วนมีเอกลักษณ์และมีลักษณะเฉพาะของอาหารแต่ละภาค ซึ่ง อาหารภาคเหนือ นั้นประกอบด้วยข้าวเหนียวเป็นอาหารหลัก มีน้ำพริกชนิดต่างๆ อย่าง น้ำพริกหนุ่ม น้ำพริกอ่อง เพิ่มรสชาดเผ็ดร้อน มีแกงหลายชนิดที่มีอิทธิพลจากวัฒนธรรมและความเป็นอยู่ในอดีตอย่าง แกงโฮะ แกงแค และนอกจากนั้นยังมีแหนม ไส้อั่ว แคบหมู และผักพื้นบ้านชนิดต่างๆ ตามสภาพอากาศที่มี ที่สำคัญ ภูมิประเทศและสภาพอากาศก็มีส่วนสำคัญที่ทำให้อาหารพื้นบ้านทางภาคเหนือ มีความแตกต่างออกไปจากในภาคอื่น

ในภาคเหนือนั้น การที่มีอากาศหนาวเย็นเป็นเหตุผลให้อาหารส่วนใหญ่มีส่วนผสมที่เป็นไขมันอยู่มาก เช่น น้ำพริกอ่อง แกงฮังเล ไส้อั่ว เพื่อที่จะช่วยทำให้ร่างกายอบอุ่น อีกทั้งการที่อาศัยอยู่ในหุบเขา บนที่สูงและอยู่ใกล้กับป่า จึงนิยมนำุ์พืชพันธุ์ในป่ามาปรุงเป็นอาหาร เช่น ผักแค บอน หยวกกล้วย ผักหวาน ทำให้เกิดอาหารพื้นบ้าน ชื่อต่างๆ เช่น แกงแค แกงหยวกกล้วย แกงบอน

คนไทยที่อยู่ทางภาคเหนือนิยมรับประทานอาหารรสกลางๆ มีรสเค็มนำเล็กน้อย รสเปรี้ยวและหวานมีน้อยมาก หรือแทบไม่นิยมเลย เนื้อสัตว์ที่นิยมรับประทาน ได้แก่ เนื้อหมู เพราะหาได้ง่าย ราคาไม่แพง และมีขายทั่วไปในท้องตลาด เนื้อสัตว์อื่นที่นิยมรองลงมา คือ เนื้อวัว ไก่ เป็ด นก ฯลฯ สำหรับอาหารทะเลนิยมน้อยเพราะราคาแพง เนื่องจากอยู่ห่างไกลทะเล

อาหารภาคเหนือ กับผักพื้นบ้าน แบบวิถีพอเพียง

อาหารที่ชาวพื้นเมืองทางภาคเหนือชอบรับประทานเล่นเป็นพวกแมลงที่รู้จักแพร่หลายคือ แมงมัน ซึ่งเป็นมดชนิดหนึ่งที่อยู่ในดิน แต่มีปีกบินได้ ปกติแมงมันจะอาศัยอยู่ในรู หลังจากฝนตกใหญ่ครั้งแรกประมาณ 2-3 วัน แมงมันจะออกจากรู ชาวบ้านจะไปจับมาคั่ว โดยใส่น้ำมันน้อยๆ คั่วให้กรอบ แล้วใส่เกลือเล็กน้อยก็ใช้เป็นอาหารได้ แมงมันจะมีให้จับมาคั่วเป็นอาหารได้เพียงปีละครั้ง ปัจจุบันราคาแพงมาก แมลงอีกชนิดหนึ่งเรียกว่า จี้กุ่ง มีลักษณะเหมือนจิ้งหรีด ผิวหรือหนัง สีน้ำตาลแดง ใช้ทอดหรือชุบไข่ทอดเป็นอาหารได้

ทางภาคเหนือมีผักเฉพาะที่นำมาปรุงอาหารต่างจากภาคอื่นๆ เช่น ผำ หรือไข่แหน หรือที่คนภาคกลางเรียกว่า ไข่น้ำ มีลักษณะเป็นเม็ดเล็กๆ เท่าไข่ปลา ลอยอยู่ในน้ำคล้ายจอกแหน วิธีนำมาปรุงอาหารคือ เอามาต้มให้สุก ใส่ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด หอม กระเทียม และกะปิ แล้วรับประทานกับข้าวเจ้า หรือข้าวเหนียว อาจใส่หมูหรือกุ้งสับละเอียดผสมลงไปด้วยก็ได้

นอกจากนี้ก็มี เตา ซึ่งเป็นพืชน้ำอีกชนิดหนึ่งที่คนภาคกลางเรียกว่า ตะไคร้น้ำ ใช้เตาสดๆ หั่นฝอย แล้วใส่เครื่องปรุงต่างๆ เป็นยำ และยังมีผักแพะ คำว่า แพะ ตามความหมายของคนภาคเหนือหมายถึง ป่าโปร่ง ฉะนั้นผักแพะจึงหมายถึง ผักชนิดหนึ่งที่ขึ้นในป่าโปร่งนั่นเอง วิธีนำมาปรุงอาหาร คือ ใช้ยอดผักแพะสดๆ จิ้มน้ำพริกหรือจะนำมายำก็ได้

อาหารภาคเหนือ น่าสนใจดีแท้ๆ

เกษตรมือใหม่

เกษตรมือใหม่

เริ่มต้นจากการที่อยากปลูกผักกินเอง ปลูกมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นไอเดียที่หลากหลายและอยากนำมาแชร์กันให้รู้ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผักนะเออ