วนเกษตร กับสังคมไทย

วนเกษตร กับสังคมไทย

ที่มูลนิธิวนเกษตรเพื่อสังคมเตรียมจัดงาน 3 ทศวรรษ วนเกษตร ในสังคมไทย เพื่อสรุปบทเรียนการทำเกษตรแบบวนเกษตรในพื้นที่ป่ารอยต่อ 5 จังหวัด ภาคตะวันออก และแลกเปลี่ยนประสบการณ์การขับเคลื่อนวิถีวนเกษตรร่วมกับชุมชนและเครือข่ายอื่นๆ โดยจะจัดงานในช่วงระหว่างวันที่ 14 – 15 ธันวาคม 2555 นี้ ที่ศูนย์ศึกษาและพัฒนาวนเกษตร บ้านห้วยหิน (ม.1 ต.ลาดกระทิง อ.สนามชัยเขต จ.ฉะเชิงเทรา) ซึ่งผู้จัดคาดว่าจะมีผู้เข้าร่วมประมาณ 400 คน ทั้งชาวบ้านจากพื้นที่เครือข่ายวนเกษตร เศรษฐกิจพอเพียง หน่วยงานภาครัฐ เอกชน และองค์กรพัฒนาเอกชน รวมทั้งประชาชนผู้สนใจทั่วไป และนักเรียนนักศึกษา

กิจกรรมที่น่าสนใจเช่น ปาฐกถา คน ธรรมชาติ และการอยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูล โดย ดร.สมศักดิ์ สุขวงศ์ ผู้ก่อตั้งศูนย์ฝึกอบรมวนศาสตร์ชุมชนแก้งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (RECOFTC) หรือการเสวนา คนสร้างป่า กับความมั่นคงของชีวิต และ วนเกษตรกับสถานการณ์ปัจจุบันและแนวโน้มในสังคมไทย

วนเกษตร เป็นเกษตรกรรมที่นำเอาหลักการความยั่งยืนถาวรของระบบป่า ธรรมชาติ มาเป็นแนวทางในการทำการเกษตร ให้ความสำคัญเป็นอย่างสูงกับการปลูกไม้ยืนต้น ไม้ผล และไม้ใช้สอยต่าง ๆ ให้เป็นองค์ประกอบหลักของไร่นา ผสมผสานกับการปลูกพืชชั้นล่างที่ไม่ต้องการแสงแดดมาก หรือได้อาศัยร่มเงา และความชื้นจากการที่มีพืชชั้นบนขึ้นปกคลุม รวมทั้งการจัดองค์ประกอบการผลิตทางการเกษตรให้มีความหลากหลายชนิดของพืชและสัตว์

วนเกษตร กับสังคมไทยวนเกษตรธรรมชาติ ที่พอเพียง

เราหลงเดินตามชาวตะวันตกมานาน ทำลายป่าไม้ เปลี่ยนวิธีทำการเกษตร ใช้ปุ๋ยเคมี ยาเคมีปราบศัตรูพืช ไถพรวนทำลายพรรณพืชที่ดี ๆ มุ่งแต่จะปลูกพืชเศรษฐกิจเพียงบางชนิดเพื่อเอาเงินมาใช้จ่ายตามกระแสทุนนิยม กระแสวัตถุนิยม ในอดีตบรรพบุรุษของเราเคยอยู่อย่างพอเพียง ไม่มีหนี้สินหรือมีก็ไม่มาก ปลูกผัก สมุนไพร มีป่าไว้ใช้เป็นแหล่งของปัจจัยสำคัญในการดำรงชีพ เราได้พลังงาน อาหาร ที่อยู่อาศัย และยาจากป่า

ปัจจุบัน เริ่มมีบางคนคิดได้ เริ่มมีปราชญ์ชาวบ้าน เริ่มมีแหล่งเรียนรู้ เริ่มมีการส่งเสริมการทำการเกษตรแบบเศรษฐกิจพอเพียง แต่เกษตรกรส่วนใหญ่ยังทำการเกษตรแบบเชิงเดี่ยว ปลูกพืชอย่างเดียว หรือปลูกทีละอย่าง โดยหวังว่าจะได้เงินมาก ๆ มาจับจ่ายใช้สอยตามที่ต้องการหรือตามความจำเป็นในสังคมทุนนิยมและวัตถุนิยม ซึ่งก็อาจได้เพียงบางครั้ง แต่ก็มักจะมีปัญหาราคาผลผลิต อย่างที่เห็นกันอยู่ ไม่ว่าจะเป็นมันสำปะหลัง ข้าวโพด อ้อย นมโค ลำไย ฯลฯ เพราะเกษตรกรไม่อาจควบคุมปริมาณผลผลิตทั้งหมดของตลาดโลกได้ จึงควบคุมราคาผลผลิตไม่ได้

ทำอย่างไร เกษตรกรไทยจะได้พ้นวังวนของการทำการเกษตรแบบเชิงเดี่ยว วังวนของหนี้สิน หันมาปลูกพืช เลี้ยงสัตว์หลาย ๆ อย่างพร้อม ๆ กันไป เน้นการผลิตเพื่อใช้ เพื่อกินเหลือขาย แลกเปลี่ยน แจกญาติมิตร อย่างที่ปราชญ์ชาวบ้านหลาย ๆ ท่าน เกษตรกรดีเด่นหลาย ๆ ท่าน ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าทำได้จริง ๆ การทำการเกษตรแบบประณีตในพื้นที่เพียงหนึ่งไร่ทีกำลังส่งเสริมอยู่ในปัจจุบันสามารถเลี้ยงครอบครัวได้อย่างสบาย วนเกษตรที่ผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิมทำให้เห็นเป็นรูปธรรม เกษตรอินทรีย์ เกษตรธรรมชาติ เกษตรผสมผสาน ฯลฯ

คำตอบเหล่านี้หาได้ในงาน 3 ทศวรรษ วนเกษตร ในสังคมไทย การเกษตรแบบเศรษฐกิจพอเพียง

อ้างอิงข้อมูลที่มา www.greennet.or.th

เกษตรมือใหม่

เกษตรมือใหม่

เริ่มต้นจากการที่อยากปลูกผักกินเอง ปลูกมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นไอเดียที่หลากหลายและอยากนำมาแชร์กันให้รู้ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผักนะเออ