ทำเกษตรในพื้นที่ ดินปนทราย

ปลูกผักหวานป่า ทำเกษตรในพื้นที่ ดินปนทราย

คราวก่อนได้กล่าวถึงสภาพการเพาะปลูกพืชในพื้นที่ดินปนทราย หรือสภาพดินทรายกันไปแล้ว แต่ดูเหมือนว่ายังไม่ละเอียดนัก อีกทั้งไม่มีพื้นที่ทดลองจริงลงให้เห็นกันชัดๆ ว่าสามารถทำได้หรือไม่ และพื้นที่เพาะปลูกส่วนใหญ่ที่เป็นทราย และให้ผลผลิตดีนั้น มีจริงหรือไม่ วันนี้ลองมาดูกันครับ

หลายคำถามบอกว่า ดินปนทรายปลูกอะไรถึงงาม หรือจะเพาะปลูกอะไรดีในดินปนทราย ผมเคยเกร่นไปแล้วว่า ตัวอย่างการปลูกมะม่วงในวงปูนซีเมนต์ ได้ผลผลิตค่อนข้างดี และหากควบคุมระบบน้ำได้ ปัญหาต่างๆ จะไม่ค่อยเกิดขึ้นนัก แต่หลายคนถามมาอีกว่า ดินที่มีสภาพมีทรายปนมากกว่า 70% ปลูกอะไรก็ขึ้นยากแม้แต่กล้วย เพราะเวลาแล้งก็แล้งมาก ดินอุ้มน้ำไม่ได้ หากน้ำท่วมก็ท่วมหนัก ขนาดปลูกต้นกระดาษ (ยูคาลิปตัส) ก็ยังเติบโตได้ไม่เต็มที่ ทั้งๆ ที่หาน้ำเก่งขนาดนั้น แสดงว่าน้ำใต้ดิน น้อยมากจนเกือบไม่มีเลย

พืชที่สามารถขึ้นและเติบโตได้ดีในดินทราย หรือดินร่วนปนทราย มีหลายชนิด จริงๆ แล้วแทบจะเรียกว่า ปลูกได้ทุกอย่างไม่แพ้ดินร่วนปกติ ขอแค่ดินไม่เค็ม ไม่เปรี้ยว จนเกินไป หรือมีสารเคมีอื่นๆ มากมายจนเกินไปครับ แต่การปลูกในระยะเริ่มแรก ต้องปรับปรุงบำรุงสภาพดินก่อน โดยสังเกตุหญ้า ว่าขึ้นและเติบโตดีหรือไม่ หญ้าต่างๆ หาอาหารในหน้าดินระดับไม่ลึกมาก แสดงว่าดินยังมีแร่ธาตุอาหารดีอยู่ อย่างนี้ให้ปลูกพืชตระกูลถั่ว เช่น ถั่วพร้า ถั่วพุ่ม ปอเทือง ถั่วเขียว หรือพืชคลุมดินอื่นๆ เช่น คาโลโปโกเนี่ยม เพอร์ราเรีย ก่อนเพื่อทดสอบสภาพดิน หากขึ้นและเติบโตดีก็แสดงว่า ปลูกอะไรก็ขึ้นแน่นอน

การปรับดินที่มีทรายผสมอยู่มาก ให้ใช้แกลบดิบหว่าน แล้วไถกลบ โรยปุ๋ยคอก ปุ่ยหมักตามอีกที หรือจะเลี้ยงวัวไว้ซักระยะ ให้ขี้วัวผสมกับดินได้ซักระยะก่อน แบบนี้รับรองปลูกอะไรก็ขึ้นงาม แหล่งที่เป็นดินทรายสำคัญต้องมีแหล่งน้ำเข้าถึง หากไม่มีน้ำ ไม่ว่าจะเป็นดินสภาพแบบไหนก็ปลูกพืชขึ้นยากแน่นอน เมื่อได้ดินดี ธาตุอาหารในดินอุดมสมบูรณ์ ปัญหาคือดินไม่เก็บน้ำ สามารถใช้พืชคลุมดินเพื่อรักษาความชื้นร่วมด้วยเป็นการแก้ปัญหาดินคายน้ำได้ในระดับหนึ่ง

ตัวอย่างพืชและผลผลิตที่ได้จากการปลูกในพื้นที่ดินทราย หรือดินปนทราย

การปลูกต้นขี้เหล็กรักษาคันดิน ทำเกษตรในพื้นที่ ดินปนทราย

การปลูกต้นขี้เหล็กเพื่อรักษาคันดิน ในพื้นที่ดินทราย ขึ้นได้ดีมาก

ปลูกผักหวานป่า ทำเกษตรในพื้นที่ ดินปนทราย

ผักหวานป่า ก็สามารถขึ้นได้ดีในพื้นที่ดินปนทราย

ทำเกษตรในพื้นที่ ดินปนทราย ปลูกถั่วปันหยี

ถั่วหรั่งหรือ ถั่วปันหยี เป็นพืชพื้นเมืองที่นิยมปลูกกันมากในภาคใต้ เนื่องจากเป็นพืชที่ปลูกง่าย มีความทนแล้ง สามารถเจริญเติบโตได้ดีและให้ ผลผลิตสูงในสภาพดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ เช่น ดินทรายจัด และดินร่วนปนทราย ที่ไม่มีน้ำขัง ปัจจุบันกรมวิชาการเกษตรมี ถั่วหรั่งพันธุ์ดี คือ พันธุ์สงขลา 1 มีอายุเก็บเกี่ยวปานกลาง ประมาณ 120-130 วัน ให้ผลผลิตสูงประมาณ 400-700 กิโลกรัมต่อ ไร่ ขึ้นอยู่กับสภาพดินและระบบการจัดการแปลง

มันขี้หนู ทำเกษตรในพื้นที่ ดินปนทราย

ทางใต้เรียกพืชชนิดนี้ว่า มันขี้หนู ปลูกในเขตพื้นที่ที่เป็นดินทราย เพราะว่ามีหัวใต้ดินเล็กๆ ที่เกิดจากรากที่สามารถรับประทานได้ ทำได้ทั้งอาหารคาวและอาหารหวาน เช่น แกงเหลือง แกงไตปลา

ปลูกสัปปะรด ทำเกษตรในพื้นที่ ดินปนทราย

สับปะรดเป็นพืชทนแล้ง มากครับ ดินที่ปลูกใหม่เป็นดินทรายแล้งๆ ไม่ต้องรดน้ำในช่วงแรกก็ยังทนอยู่ได้

ดินปราบเซียน คือ ดินทรายเหนียว หน้าดินไม่อุ้มน้ำ แห้งเร็ว แห้งแล้วเนื้อดินแข็งมากๆ ปลูกพริก-มะเขือได้ แต่จะโตช้ากว่าปกติ ปลูกมะละกอโตได้แต่ยอดมะละกอที่เงยขึ้นจะมีขนาดเล็กกว่ามาตรฐานเมื่อเมื่อเทียบกับขนาดของลำต้น ลักษณะอาการนี้บ่งบอกถึงสภาพโครงสร้างดินไม่เหมาะสมสำหรับพืชกลุ่มนี้ แม้จะได้ให้ ปุ๋ยคอก ยิบซั่ม น้ำหมัก ฯลฯ แล้วก็ตาม แนวทางแก้ไข คือ เน้นให้สารอาหารทางใบเป็นหลักสามารถแก้ไขได้

พืชอีกชนิดหนึ่งที่หลายคนนึกไม่ถึงคือ มะพร้าว ปลูกได้ดีในดินทรายเช่นเดียวกัน

หวังว่าคงจะเป็นประโยชน์ เพราะผมเองก็อาจได้มีโอกาสไปทำเกษตรอยู่แถวๆ จังหวัดกาฬสินธุ์ ในพื้นที่ส่วนใหญ่ที่ใครหลายคนบอกว่า เป็นดินทราย ปลูกอะไรก็ไม่ค่อยจะขึ้น จึงอยากไปลองดูบ้าง แต่ยังรอโอกาสอยู่เพราะทั้งระยะทางและเรื่องการงาน เอาเป็นว่าหากมีโอกาสจะลงรูปมาให้ดูกันนะครับ สำหรับการทำเกษตรในพื้นที่ดินทราย

เกษตรมือใหม่

เกษตรมือใหม่

เริ่มต้นจากการที่อยากปลูกผักกินเอง ปลูกมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นไอเดียที่หลากหลายและอยากนำมาแชร์กันให้รู้ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผักนะเออ