ต้นมันปู ผักพื้นบ้านไทย

ต้นมันปู ผักพื้นบ้านไทย

มันปู พืชสมุนไพรไทยแต่โบราณ และเป็นผักพื้นบ้านที่คนทั่วไปอาจรู้จักและคุ้นเคยอย่างมาก โดยเฉพาะแถวภาคใต้ นิยมนำมาทำเป็นผักเคียง จิ้มน้ำพริก หรือในการรับประทานขนมจีนน้ำยาใต้ ก็จะเห็นยอดมันปู เป็นผักเคียงร่วมอยู่ด้วยกับผักอื่นๆ อีกหลากหลายชนิด

ต้นมันปู เป็นไม้พุ่มขนาดใหญ่ มีความสูงต้นประมาณ 15 เมตร ปลายกิ่งห้อยลง ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับสองข้างของกิ่ง ขอบใบเรียบ ปลายใบแหลม ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน เส้นแขนงใบ 5-7 คู่ ก้านใบสั้น หน้าใบมีสีเขียวอ่อนกว่าหลังใบ ใบอ่อนและก้านอ่อนมีสีแดงหรือสีม่วงอมแดง เมื่อใบแก่จะเปลี่ยนเป็นสีเขียว ดอกเป็นดอกช่อ ดอกช่อขนาดเล็กมีสีเขียวอ่อน แยกเพศอยู่ต้นเดียวกัน ออกเป็นกระจุกตามง่ามใบ และจะออกดอกระหว่างเดือนมีนาคม-ตุลาคม

ผลแก่สีชมพูถึงแดง มีลักษณะกลมแป้น ภายในผลมี 10-12 พู ผลจะแตกเมื่อแห้ง มี 10-12 เมล็ด เมล็ดมีขนาดเล็ก ค่อนข้างกลม มีเยื่อสีแดงหุ้ม ติดที่ปลายของแกนผล จะพบมันปูขึ้นในป่าน้ำกร่อย และบริเวณชายป่าพรุ มีเขตการกระจายพันธุ์ทางภาคใต้ ของประเทศไทย ในต่างประเทศพบที่ อินเดีย ศรีลังกา เวียดนามใต้ และมาเลเซีย สามารถขยายพันธุ์ได้โดยการเพาะเมล็ด การตอนกิ่งก้านและแยกหน่ออ่อนจากต้นแม่ มีประโยชน์ทางสมุนไพรโดยรากและลำต้น มีสรรพคุณแก้ร้อนใน เป็นยาบำรุง ประโยชน์ทางด้านอาหาร ชาวใต้นิยมใช้เป็นผักสดกินกับน้ำพริก หรือใช้เป็นเครื่องเคียงแกงเผ็ดและขนมจีน ส่วนที่นำมาใช้คือใบและยอดอ่อน

ต้นมันปู ผักพื้นบ้านไทย

ต้นมันปู นอกจากยอดอ่อนกินเป็นผักจิ้มน้ำพริก หรือกินกับขนมจีนได้อย่างลงตัวแล้ว ยังมีสรรพคุณทางสมุนไพรด้วย อาทิ รากและต้น แก้ร้อนใน เป็นยาบำรุงกำลัง จัดเป็นสมุนไพรหน้าบ้าน ได้ดีทีเดียว โดยทั่วไปแล้วต้นมันปูจะเป็นไม้พุ่มอยู่ในวงศ์ UPHRBIACEAE ลำต้นตรงสูง 2-3 เมตร ความสูงที่สุดประมาณ 15 เมตร สามารถขยายพันธุ์ ด้วยเมล็ด ขึ้นได้ทุกสภาพดิน ชอบความชื้น แสงแดดปานกลาง พบมากตามชายป่าพรุที่มีน้ำกร่อยทางภาคใต้

ต้นมันปู ผักพื้นบ้านไทย

ยอดมันปู จัดเป็นผักพื้นบ้านของไทยในภาคใต้มานานแสนนาน เป็นผักที่คุณค่ามหาศาล และช่วยสร้างอนุมูลอิสระ ต้านมะเร็ง ผู้รักสุขภาพควรหันมากินผักที่ปลอดสารพิษ ชนิดนี้ เพราะส่วนใหญ่จะขึ้นตามธรรมชาติ ไม่ค่อยนิยมปลูกตามบ้านเรือน ที่นิยมกินกัน คือ ส่วนของยอด เลยเรียกกันติดปากว่า ยอดมันปู หรือ มันอียาง หรือนกนอนทะเล ยอดมีรสชาติมัน และฝาดเล็กน้อย

ต้นมันปู ผักพื้นบ้านไทย

รากและลำต้นของมันปู มีสรรพคุณแก้ร้อนใน เป็นยาบำรุงร่างกายขนานแท้

คุณค่าทางอาหาร 100 กรัม ในยอดมันปู

  • มีเบต้าแคโรทีน 5,646 ไมโครกรัม
  • เส้นใยอาหาร 16.7 กรัม
  • วิตามินA 941 ไมโครกรัม
  • คาร์โบไฮเดรต 25.2 กรัม

กินข้าวมื้อต่อไป หรือแวะไปชิมขนมจีนร้านข้างบ้าน ก็ลองหันไปกิน ยอดมันปู กับน้ำพริก เสียหน่อย ให้คุณค่าทางอาหารและเป็นยาสมุนไพร ได้ประโยชน์อีกมากมายทีเดียว

เกษตรมือใหม่

เกษตรมือใหม่

เริ่มต้นจากการที่อยากปลูกผักกินเอง ปลูกมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นไอเดียที่หลากหลายและอยากนำมาแชร์กันให้รู้ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผักนะเออ