การทาบกิ่ง ต่อเนื่อง

การขยายพันธุ์พืชด้วยวิธี การทาบกิ่ง tree-approach-grafting

ก่อนหน้านั้นก็ได้เรียนรู้กันไปแล้วกับวิธีการทาบกิ่งแบบประกับ หรือแบบประกบกิ่งชิดเข้าหากันแบบธรรมดาๆ แต่ครั้งนี้ขอนำเสนอการทาบกิ่งแบบสุดท้าย เพราะเป็นตอนต่อของการทาบกิ่งอย่างละเอียด งดเว้นการอธิบายเกี่ยวกับวัตถุประสงค์และความจำเป็นอื่นๆ เพราะน่าจะหาอ่านได้จากเว็บทั่วไปได้ ก็เริ่มกันเลยกับการทาบกิ่งส่วนที่เหลือครับ

การทาบกิ่งแบบเสียบ หรือ Modified approach grafting การทาบกิ่งแบบนี้เป็นวิธีทาบกิ่งที่แปลงมาจากวิธีการทาบกิ่งแบบประกับ ดัดแปลงกิ่งพันธุ์ดีเล็กน้อยและทำการตัดยอดต้นตอออกให้เหลือสั้นประมาณ 3-5 นิ้ว เพื่อลดการคายน้ำออก สำหรับวิธีทาบกิ่งแบบเสียบที่นิยมกันนั้นมีอยู่ด้วยกัน 3 แบบครับ

  • การทาบกิ่งแบบฝานบวบแปลง หรือ Modified spliced approach grafting เป็นอีกวิธีที่นิยมใช้กันมากเพราะสามารถทำได้รวดเร็ว และใช้กับพืชได้ทั่วไปได้ผลดี พืชที่นิยมใช้วิธีทาบแบบนี้ส่วนใหญ่คือ มะม่วง มะขาม ขนุน ทุเรียน เริ่มแรกให้นำต้นตอขึ้นไปลองทาบโดยกะดูบริเวณที่จะทำแผลทั้งต้นตอและกิ่งพันธุ์ดี เสร็จแล้วเฉือนกิ่งพันธุ์ดีเป็นรูปโล่ ให้เข้าเนื้อไม้เล็กน้อย และให้แผลยาวประมาณ 1.5-2 นิ้ว เฉือนต้นตอเฉียงขึ้นเป็นปากฉลามให้แผลยาวเท่ากับแผลกิ่งพันธุ์ดี แล้วนำต้นตอประกบกับกิ่งพันธุ์ดี โดยให้แนวเยื่อเจริญทับกันด้านในด้านหนึ่งหรือทั้งสองด้าน และทำการพันรอบรอยแผลด้วยพลาสติกให้แน่นและมัดต้นตอเข้ากับกิ่งพันธุ์ดีไว้ให้แน่น ไม่ให้เคลื่อนที่ได้

    การทาบกิ่งแบบฝานบวบแปลง หรือ Modified spliced approach grafting

  • การทาบกิ่งแบบเข้าบ่าขัดหลัง หรือ Modified veneer side approach grafting วิธีนี้จะคล้ายกับวิธีทาบกิ่งแบบฝานบวบแปลง ต่างกันตรงรอยแผลของกิ่งพันธุ์ดีจะเฉือนทำเป็นบ่าหรือเงี่ยงปลา ส่วนของต้นตอจะเฉือนด้านหลังของรอยแผลปากฉลามออกเล็กน้อย โดยการเฉือนกิ่งพันธุ์ดีเอียงขึ้นเข้าเนื้อไม้ประมาณ 1/4 ของเส้นผ่าศูนย์กลางของกิ่งความยาวแผลประมาณ 2 นิ้ว เฉือนแผลด้านบนทำเป็นบ่าหรือเงี่ยงปลาประมาณ 1/4 ของความยาวของแผล ให้เฉือนต้นตอเป็นรูปปากฉลามตัดด้านหลังเอียงขึ้นเข้าหาปากฉลามขนาดความยาวแผลประมาณ 1/4 ของแผลปากฉลาม แล้วนำต้นตอที่ปาดเรียบร้อยแล้วสอดเข้าไปขัดกับบ่าหรือเงี่ยงปลาที่ทำไว้ แล้วจัดให้แนวเยื่อเจริญสัมผัสกันมากที่สุด เสร็จแล้วพันด้วยพลาสติกให้แน่นเพื่อยึดไม่ให้เคลื่อนที่

    การทาบกิ่งแบบเข้าบ่าขัดหลัง หรือ Modified veneer side approach grafting

  • การทาบกิ่งแบบเสียบข้างแปลง หรือ Modified side approach grafting วิธีการทาบแบบนี้มีขั้นตอนต่างๆ เหมือนวิธีแรก แต่แตกต่างกันที่ลักษณะเฉือนต้นตอและกิ่งพันธุ์ดี โดยการเฉือนกิ่งพันธุ์ดีเป็นมุมเอียงขึ้นประมาณ 30 องศา เข้าไปในเนื้อไม้ประมาณ 1/4 ของเส้นผ่าศูนย์กลางของกิ่ง ความยาวแผลประมาณ 2 นิ้ว เฉือนต้นตอเป็นรูปลิ่มโดยให้แผลส่วนที่สัมผัสด้านในาวกว่าแผลหน้าที่สัมผัสด้านนอก สอดต้นตอเข้าไปในเนื้อไม้แบบตอกลิ่ม โดยให้แนวเยื่อเจริญสัมผัสกันมากที่สุด แล้วพันด้วยพลาสติกให้แน่นเพื่อยึดไม่ให้แผลขยับ

    การทาบกิ่งแบบเสียบข้างแปลง หรือ Modified side approach grafting

การทาบกิ่ง การขยายพันธุ์พืช approach-grafting

เพิ่มเติมการทาบกิ่งที่ดัดแปลงวิธีมาใช้ ซึ่งได้ผลดีมากอีกสองวิธีคือ

  • การทาบกิ่งแบบ Modified bark graft เป็นวิธีที่ใช้สำหรับการค้ำยันกิ่งพันธุ์ดีที่มีขนาด ต้นใหญ่กว่าต้นตอโดยการกรีดกิ่งพันธุ์ดีเป็น รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากลับหัวลงในตำแหน่งที่จะนำ ต้นตอมาค้ำได้พอดีเผยอเปลือกของกิ่งพันธุ์ดีออก เตรียมต้นตอโดยการตัดยอดต้นตอเหลือโคนไว้ใน ระดับที่จะเสียบกิ่งเฉือนปลายกิ่งเป็นปากฉลาม ทั้งสองด้านให้ด้านนอกสั้นกว่าด้านในเล็กน้อย เสียบเข้าไปในแผลที่เตรียมไว้บนกิ่งพันธุ์ดีแล้วพันด้วยผ้าพลาสติก

    การทาบกิ่งแบบ Modified bark graft

  • การทาบกิ่งแบบ L-flab method เป็นวิธีที่ใช้สำหรับค้ำยัน โดยกรีดกิ่งพันธุ์ดีเป็น รูปตัวทีหัวกลับแล้วเผยอเปลือกออกด้านขวาหรือซ้าย เพียงด้านเดียว เตรียมต้นตอเช่นเดียวกันแบบ modified bark graft โดยเฉือนปลายกิ่ง เป็นปากฉลามทั้งสองด้านให้ด้านนอกสั้นกว่า ด้านในเล็กน้อยแล้วเสียบเข้าไป ในแผลที่เตรียมไว้ บนกิ่งพันธุ์ดีแล้วพันด้วยผ้าพลาสติก

    การทาบกิ่งแบบ L-flab method

ก็หวังเป็นอย่างยิ่งว่าคงจะเป็นประโยชน์กับชาวเกษตรมือใหม่หัดเดินกันนะครับ เพราะผมเองนั้นก็ยังไม่ได้เชี่ยวชาญเรื่องการทาบกิ่งมากนัก อาศัยทดลองทดสอบ บ้างก็ติดเป็นต้น บ้างก็ตาย เพราะปัจจัยที่จะทำให้ต้นไม้รอดในกรณีทาบกิ่งนั้น มีมากอยู่ เพราะการปฏิบัติดูแลหลังจากทำการทาบแล้ว เป็นสิ่งจำเป็นเช่นเดียวกัน โดยมีคำแนะนำดังนี้

  • ควรให้น้ำแก่ต้นแม่พันธุ์กิ่งพันธุ์ดีอย่างสม่ำเสมอ พร้อมกับสังเกตดูน้ำในตุ้มทาบที่ทาบแบบประกับซึ่งมักจะแห้งจึงต้องให้น้ำโดยการใช้หัวฉีดฉีดน้ำเข้าไปในถุงตุ้มทาบบ้างในบางครั้ง แต่สำหรับตุ้มทาบแบบเสียบมักจะไม่พบปัญหาตุ้มทาบแห้งเท่าใดนัก ยกเว้นทำการทาบในฤดูแล้ง
  • กรณีที่ส่วนยอดกิ่งพันธุ์ดีหลังจากทาบแล้วมีโรคและแมลงเข้าทำลาย ควรกำจัดโดยการฉีดพ่นสารเคมีกำจัดโรค และแมลง
  • กรณีที่มีพายุหรือฝนตกหนักต้องหาไม้มาช่วยพยุงหรือค้ำกิ่งไว้เพื่อไม่ให้กิ่งพันธุ์ที่ทำการทาบหักได้
  • กรณีที่ทำการทาบหลายตุ้มในกิ่งเดียวกันควรต้องหาไม้ค้ำ หรือเชือกโยงไว้กับลำต้นเพื่อไม่ให้กิ่งใหญ่หักเสียหาย

อ้างอิง web.ku.ac.th เรื่องการทาบกิ่ง / ภาพประกอบ web.agri.cmu.ac.th การทาบกิ่งแบบต่างๆ

เกษตรมือใหม่

เกษตรมือใหม่

เริ่มต้นจากการที่อยากปลูกผักกินเอง ปลูกมาเรื่อยๆ จนเกิดเป็นไอเดียที่หลากหลายและอยากนำมาแชร์กันให้รู้ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านผักนะเออ